Jak obliczyć stopę zwrotu z inwestycji?

Czym dokładnie jest stopa zwrotu?

Stopa zwrotu, czyli rate of return (RoR), służy do mierzenia tego, o ile wzrosła lub spadła wartość danej inwestycji w określonym czasie. Można ją zastosować do różnych aktywów, o ile znamy ich wartość początkową, wartość końcową oraz przepływy pieniężne otrzymane w tym okresie, takie jak dywidendy czy odsetki.

Na podstawowym poziomie stopę zwrotu można obliczyć, porównując bieżącą wartość aktywa z jego wartością początkową, czyli ceną lub wartością w momencie zakupu. Pozwala to określić procentowo, o ile dana inwestycja wzrosła lub spadła od chwili jej rozpoczęcia.

Taki wynik pokazuje procentowy zysk lub stratę z inwestycji. Inwestorzy często wykorzystują stopę zwrotu do monitorowania wyników portfela oraz porównywania różnych inwestycji. Dlatego przed zawarciem transakcji często analizują szacowane stopy zwrotu dla wybranych aktywów.

Takie szacunki nigdy nie dają pewności co do przyszłych wyników, ale zwykle opierają się na aktualnych warunkach rynkowych oraz prognozach wzrostu dla danego rynku lub klasy aktywów. Zrozumienie stopy zwrotu może pomóc inwestorowi lepiej śledzić wyniki portfela i oceniać, które aktywa mają większy potencjał osiągnięcia zysków w przyszłości.

Jak wygląda wzór na stopę zwrotu w praktyce?

Przejdźmy przez standardowy przykład obliczania stopy zwrotu. W tym podstawowym wariancie nie będziemy uwzględniać takich czynników jak dywidendy, prowizje maklerskie czy inflacja, choć w praktyce mogą one istotnie wpływać na rzeczywisty wynik inwestycji.

Załóżmy, że w 2012 roku kupujesz obraz za 10 000 USD. W tym roku planujesz go sprzedać. Po wycenie okazuje się, że obraz jest obecnie wart 15 000 USD, ponieważ jego autor stał się bardziej rozpoznawalny i poszukiwany na rynku.
Aby obliczyć podstawową stopę zwrotu z tej inwestycji, można użyć następującego wzoru:

Stopa zwrotu = ((bieżąca wartość aktywa – początkowa wartość aktywa) ÷ początkowa wartość aktywa) × 100

W przypadku obrazu obliczenie wyglądałoby więc tak:
15 000 USD – 10 000 USD = 5 000 USD

Następnie:
5 000 USD ÷ 10 000 USD = 0,5

I na końcu:
0,5 × 100 = 50%

Oznacza to, że podstawowa stopa zwrotu z tej inwestycji wyniosła 50%.

Jakie są różne sposoby obliczania stopy zwrotu?

Sama zmiana ceny nie zawsze pokazuje pełny obraz wyniku inwestycji. Warto uwzględnić również koszty poniesione przez inwestora przy zakupie i utrzymaniu aktywa, a także dodatkowe wpływy uzyskane w okresie inwestycji, takie jak dywidendy. Aby je uwzględnić, do podstawowego wzoru na stopę zwrotu trzeba dodać kolejne elementy.

Spójrzmy na kolejny przykład.

• Załóżmy, że na początku ubiegłego roku kupujesz akcje o wartości 10 000 USD za pośrednictwem rachunku inwestycyjnego. Na koniec roku wartość tych akcji wynosi 14 000 USD.
• Dodatkowo spółka, której akcje posiadasz, wypłaciła Ci dywidendę w wysokości 500 USD pod koniec drugiego kwartału. Za zakup akcji zapłaciłeś też brokerowi 150 USD prowizji.
• W takim przypadku stopa zwrotu uwzględniałaby wzrost wartości akcji, otrzymaną dywidendę oraz poniesione koszty transakcyjne.

Najpierw obliczamy zysk netto z inwestycji:

14 000 USD – 10 000 USD + 500 USD – 150 USD = 4 350 USD

Następnie dzielimy ten wynik przez początkową wartość inwestycji:

4 350 USD ÷ 10 000 USD = 0,435

I mnożymy przez 100:

0,435 × 100 = 43,5%

W tym przykładzie całkowita stopa zwrotu z inwestycji wyniosła 43,5%.

Tę samą logikę można zastosować do bardziej rozbudowanych obliczeń, które uwzględniają inflację, podatki, prowizje i inne koszty. Dzięki temu inwestor może uzyskać dokładniejszy obraz tego, jak naprawdę radzi sobie jego portfel. Wiarygodne obliczenie stopy zwrotu powinno uwzględniać wszystkie istotne koszty oraz przepływy pieniężne związane z daną inwestycją.

Jak obliczyć stopę zwrotu dla różnych aktywów?

Różne aktywa generują zyski i straty w różny sposób. Dlatego przy obliczaniu realnej stopy zwrotu warto wiedzieć, jakie dane należy uwzględnić w zależności od rodzaju inwestycji. Poniżej omawiamy kilka najważniejszych przykładów.

Akcje 

Jak pokazaliśmy wcześniej, przy obliczaniu stopy zwrotu z akcji warto uwzględnić nie tylko zmianę ich ceny w określonym czasie, ale także takie elementy jak dywidendy i prowizje maklerskie.

Wszystkie koszty i dodatkowe wpływy powinny być uwzględnione za cały okres utrzymywania inwestycji. Dzięki temu można lepiej ocenić, jak dana pozycja rzeczywiście zachowywała się od momentu zakupu do chwili, w której inwestor zdecyduje się ją sprzedać.

Obligacje 

Obliczanie stopy zwrotu z obligacji wygląda nieco inaczej, ponieważ obligacje mogą wypłacać regularne odsetki — podobnie jak akcje mogą wypłacać dywidendy.

Załóżmy, że kupujesz obligacje kuponowe o wartości 500 USD, które wypłacają 5% odsetek rocznie. Oznacza to, że w ciągu roku otrzymujesz 25 USD dochodu odsetkowego.

Następnie zakładamy, że sprzedajesz obligację za 600 USD. Twój zysk z obligacji obejmuje więc 100 USD zysku ze sprzedaży oraz 25 USD otrzymanych odsetek. Łączny zysk wynosi 125 USD.

W takim przypadku stopa zwrotu wynosi:

125 USD ÷ 500 USD = 0,25

0,25 × 100 = 25%

Oznacza to, że stopa zwrotu z tej inwestycji wyniosła 25%.

Nieruchomości 

W przypadku nieruchomości obliczenia są bardziej złożone, ponieważ z posiadaniem nieruchomości wiąże się wiele kosztów. Mogą to być między innymi koszty utrzymania, podatki, opłaty administracyjne, media lub inne wydatki, za które odpowiada właściciel.
Jeśli kupujesz nieruchomość z zamiarem sprzedaży w przyszłości i nie uzyskujesz z niej przychodów z najmu, do obliczenia stopy zwrotu potrzebujesz przede wszystkim ceny zakupu oraz aktualnej wyceny nieruchomości.

Przed obliczeniem stopy zwrotu należy jednak odjąć wszystkie koszty poniesione przez lata, w tym koszty utrzymania, podatki i opłaty. Jeśli nieruchomość generowała przychody z najmu, można je uwzględnić w obliczeniach podobnie jak dywidendy przy akcjach.

Jakie są zalety obliczania stopy zwrotu?

Obliczanie stopy zwrotu ma kilka praktycznych zalet: 

• pozwala szybko ocenić wynik inwestycji,
• pomaga porównywać zyski i koszty różnych aktywów,
• może być punktem wyjścia do obliczania innych miar efektywności, takich jak koszty zarządzania,
• jest przydatne w analizie portfela i celach księgowych.

Jakie są ograniczenia obliczania stopy zwrotu?

Stopa zwrotu jest użytecznym narzędziem, ale nie pokazuje pełnego obrazu inwestycji. Warto pamiętać o kilku ograniczeniach:

• zyski i koszty nie zawsze są liczone w ten sam sposób — na przykład niektórzy inwestorzy nie uwzględniają podatków,
• różni brokerzy i różne instytucje mogą stosować odmienne metody obliczania stopy zwrotu, co utrudnia porównania,
• sama stopa zwrotu nie jest jedyną miarą wartości inwestycji — znaczenie mogą mieć również stabilność aktywa, ryzyko, płynność, horyzont inwestycyjny czy kwestie etyczne.

Jak wykorzystać stopę zwrotu przy budowaniu portfela?

Umiejętność obliczania stopy zwrotu może pomóc inwestorowi lepiej zarządzać portfelem w czasie. Dzięki niej łatwiej ocenić, które inwestycje osiągają zakładane wyniki, porównać różne aktywa i podejmować bardziej świadome decyzje.

W Saxo możesz wybierać spośród tysięcy instrumentów, aby budować portfel dopasowany do własnych celów, strategii i akceptowanego poziomu ryzyka.