Jak zrozumieć zjawisko greenwashingu i jak go unikać?

Czym jest greenwashing?

W istocie greenwashing jest formą oszustwa – sposobem przedstawiania produktów, usług lub praktyk w sposób fałszywy, tak aby wydawały się bardziej odpowiedzialne pod względem środowiskowym lub społecznym, by trafić do odbiorców kierujących się względami etycznymi. Może przybierać różne formy, w tym:

• Zawyżanie deklarowanego pozytywnego wpływu na środowisko lub społeczeństwo
• Podkreślanie drobnych wysiłków na rzecz zrównoważonego rozwoju w celu odwrócenia uwagi od szkodliwych praktyk
• Unikanie ujawniania celów i wyników w zakresie zrównoważonego rozwoju w raportach i na stronie internetowej

Europejski Urząd Nadzoru Giełd i Papierów Wartościowych (ESMA) definiuje greenwashing jako:

„Praktykę, w ramach której oświadczenia, deklaracje, działania lub komunikaty związane ze zrównoważonym rozwojem nie odzwierciedlają w sposób jasny i rzetelny profilu zrównoważonego rozwoju podmiotu, produktu finansowego, usług finansowych lub instrumentu bazowego”.

Greenwashing jest coraz większym problemem dla organów regulacyjnych na całym świecie, a działania mające na celu ograniczenie tej praktyki są szeroko zakrojone, zwłaszcza w Europie. Wprowadzane są nowe przepisy, a istniejące regulacje są wzmacniane, aby zapewnić, że oświadczenia dotyczące zrównoważonego rozwoju są dokładne, weryfikowalne i przejrzyste. Te działania regulacyjne mają na celu wzmocnienie zaufania do rynku zrównoważonych finansów oraz ochronę konsumentów i inwestorów.

Dlaczego greenwashing ma znaczenie dla inwestorów?

Dla niektórych greenwashing może wydawać się nieszkodliwą taktyką marketingową – po prostu odrobiną upiększania tu i ówdzie. W rzeczywistości jest to jednak wprowadzająca w błąd praktyka, która ma poważne konsekwencje. Fałszywe przedstawianie działań środowiskowych i społecznych budzi obawy natury etycznej i podważa zaufanie do całej branży zrównoważonego inwestowania. W rezultacie rzeczywiście odpowiedzialne firmy mogą być niesprawiedliwie odrzucane, a wszelkie działania w obszarze ESG traktowane sceptycznie. Co więcej, greenwashing przesłania ważną prawdę, że należy zrobić znacznie więcej, aby sprostać pilnym wyzwaniom środowiskowym i społecznym.

Oprócz kwestii etycznych greenwashing niesie ze sobą również istotne ryzyko finansowe. Gdy spółka lub fundusz nie wywiązuje się z deklarowanych wyników w zakresie ESG, może narazić się na utratę reputacji, kary regulacyjne i negatywną reakcję inwestorów. W rzeczywistości kilka głośnych przypadków pokazało, jak greenwashing może prowadzić do gwałtownego spadku cen akcji, utraty wiarygodności i znacznych grzywien.

• W 2015 r. Volkswagen znalazł się w centrum poważnego skandalu, powszechnie znanego jako „Dieselgate”, po tym, jak ujawniono, że firma promowała swoje pojazdy z silnikiem Diesla jako przyjazne dla środowiska, jednocześnie potajemnie instalując oprogramowanie zaprojektowane do oszukiwania testów emisji w określonych warunkach. Kurs akcji spółki spadł o prawie 30% w ciągu kilku dni, a Volkswagen musiał zapłacić ponad 30 mld USD na całym świecie, aby pokryć grzywny i ugody prawne, w tym 4,3 mld USD w samych Stanach Zjednoczonych.
  
  
• W 2021 r. DWS, oddział Deutsche Banku, zajmujący się zarządzaniem aktywami, został oskarżony o wyolbrzymianie stopnia, w jakim czynniki ESG zostały uwzględnione w jego procesach inwestycyjnych. W rezultacie kurs akcji spadł o ponad 13% w ciągu jednego dnia, prezes podał się do dymisji, a DWS został ukarany grzywną w wysokości 19 mln USD przez amerykańskie organy regulacyjne oraz dodatkową grzywną w wysokości 25 mln USD przez władze niemieckie.

Jak rozpoznać i uniknąć greenwashingu?