Boom na robotykę wykracza poza humanoidy: mapa firm, które ją napędzają

Najważniejsze wnioski

• Humanoidalne roboty przyciągają uwagę mediów, ale robotyka już dziś obejmuje zastosowania w fabrykach i magazynach, systemy wizyjne, sterowanie ruchem oraz sztuczną inteligencję.

• Nvidia, Cognex, Fanuc i wyspecjalizowani producenci komponentów oferują różne sposoby uzyskania ekspozycji na ten trend.

• Kluczowe pytanie dotyczy nie tylko tego, który robot „wygra”, lecz także tego, które elementy łańcucha wartości pozostaną rzadkie i najbardziej wartościowe.

Roboty już potrafią tańczyć. Wygląda na to, że równie łatwo zachwycają inwestorów.

Podczas debiutu w Szanghaju 19 sierpnia akcje chińskiej spółki Unitree wzrosły prawie sześciokrotnie, co tymczasowo wyceniło producenta humanoidów na około 50 mld USD. Debiut zbiegł się ze Światową Konferencją Robotów w Pekinie, na której setki firm prezentowały wszystko — od maszyn przemysłowych po humanoidy.

Unitree to dobry punkt zaczepienia, ale to nie wyczerpuje całej historii inwestycyjnej. Humanoidy są wciąż na wczesnym etapie, a stosunkowo niewiele z nich wykonuje dziś produktywną, komercyjną pracę. Większy potencjał tkwi w tym, co stanie się, gdy sztuczna inteligencja wyposaży istniejące roboty w lepszy „mózg”, „oczy” i zdolność podejmowania decyzji.

To sygnał dla inwestorów, by zajrzeć pod obudowę robota.

Humanoidy to tylko szyld, nie cała branża

Według Międzynarodowej Federacji Robotyki w 2024 r. fabryki na całym świecie zainstalowały ponad 540 000 robotów przemysłowych — ponad dwa razy więcej niż dekadę wcześniej. Przemysł wytwórczy na szeroką skalę wykorzystuje już ramiona robotyczne do spawania, montażu, malowania i przenoszenia materiałów.

Kluczowa zmiana dotyczy dziś poziomu inteligencji.

Tradycyjne roboty przemysłowe świetnie powtarzają precyzyjnie zaprogramowane ruchy. Gorzej radzą sobie, gdy obiekt się porusza, zmienia kształt albo w ich strefie pracy pojawia się coś nieoczekiwanego.

Sztuczna inteligencja może uczynić to środowisko mniej sztywnym. Systemy wizyjne dają robotom „wzrok”. Nowe modele pozwalają im interpretować polecenia. Symulacje umożliwiają przećwiczenie zadań wirtualnie, zanim robot trafi na halę produkcyjną.

Nvidia podaje, że Fanuc, ABB Robotics, Yaskawa i Kuka — które łącznie mają ponad 2 mln zainstalowanych robotów — integrują jej technologię symulacji oraz rozwiązania obliczeniowe na potrzeby sztucznej inteligencji.

To sugeruje, że robotyka może rozwijać się raczej na wzór branży półprzewodników niż branży smartfonów. To produkt końcowy przyciąga uwagę, lecz istotna część wartości może przypadać dostawcom kluczowych komponentów.

Budujemy robota warstwa po warstwie

Najłatwiej uchwycić skalę tej szansy, wyobrażając sobie, że tworzymy inteligentnego robota od zera.

Mózg: Nvidia

Roboty potrzebują mocy obliczeniowej, aby przetwarzać obraz z kamer, rozumieć otoczenie i decydować, co zrobić dalej. Nvidia chce być uniwersalną platformą sprzętowo-programową dla robotyki.

Moduły Jetson uruchamiają sztuczną inteligencję bezpośrednio na maszynach, a Isaac to zestaw narzędzi do tworzenia, szkolenia i symulacji, natomiast platforma GR00T jest ukierunkowana na rozwój humanoidów.

Co ważne, Nvidia nie musi przewidywać, który z graczy — Tesla, Unitree, Figure czy ktoś inny — zwycięży. Jej szansa polega na zapewnianiu warstwy „inteligencji” dla wielu różnych platform.

Oczy: Cognex i Keyence

Robot nie potrafi się dostosować, jeśli nie widzi, co się zmieniło.

Cognex specjalizuje się w systemach wizyjnych dla maszyn. Kamery, czujniki i oprogramowanie tej firmy identyfikują obiekty, kontrolują jakość produktów i sterują ruchem robotów. Keyence oferuje podobne systemy, w tym trójwymiarowe widzenie, które pomaga robotom rozumieć położenie, kształt i orientację przedmiotów.

Gdy roboty odchodzą od sztywnych, powtarzalnych zadań w stronę mniej przewidywalnych środowisk, jakość percepcji staje się kluczowa.

Mięśnie i stawy: Harmonic Drive Systems i Nabtesco

Sprawić, by robot myślał, to dopiero połowa wyzwania. Musi też poruszać się precyzyjnie.

Silniki, przekładnie, łożyska i siłowniki zamieniają sygnały elektryczne w ruch. McKinsey wskazuje siłowniki jako największy koszt po stronie sprzętu oraz jedno z głównych wąskich gardeł ograniczających wydajność humanoidów.

Japońska firma Harmonic Drive Systems produkuje precyzyjne przekładnie wykorzystywane w ramionach i nogach humanoidów. Nabtesco dostarcza przekładnie redukcyjne, które zapewniają precyzyjny ruch przy dużych obciążeniach.

Jeśli produkcja humanoidów osiągnie dużą skalę, te mniej efektowne komponenty mogą stać się strategicznie ważne. Robot z genialnym mózgiem, ale zawodnymi kolanami wciąż ma problem.

Budowniczowie robotów: Fanuc, Yaskawa, Teradyne i Tesla

Fanuc i Yaskawa mają za sobą dekady doświadczenia w budowie robotów przemysłowych, sterowników i systemów sterowania ruchem. Mają też bazę klientów w przemyśle i doświadczenie w utrzymaniu wysokiej niezawodności maszyn.

Teradyne przyjmuje inne podejście i działa za pośrednictwem Universal Robots, producenta robotów współpracujących (tzw. cobotów), oraz Mobile Industrial Robots, producenta autonomicznych robotów mobilnych do transportu towarów po fabrykach i magazynach.

Tesla to bardziej spekulacyjna pozycja. Optimus ma ambicje, by stać się humanoidem ogólnego przeznaczenia. Wyzwanie polega na tym, by połączyć sztuczną inteligencję, systemy wizyjne i kompetencje produkcyjne tak, aby powstały tanie, niezawodne maszyny produkowane na masową skalę.

Na mapie powinna znaleźć się także ABB, z jednym zastrzeżeniem. Spółka uzgodniła sprzedaż działu robotyki na rzecz SoftBanku za 5,375 mld USD, co ograniczy bezpośrednią ekspozycję ABB na robotykę, jeśli transakcja dojdzie do skutku.

Magazyny: Kion i Symbotic

Robotyka nie potrzebuje nóg, aby tworzyć wartość ekonomiczną.

Kion łączy wyposażenie magazynowe, automatykę i robotykę, a we współpracy z Nvidią pracuje nad autonomicznymi wózkami przemysłowymi sterowanymi sztuczną inteligencją. Symbotic automatyzuje składowanie i przemieszczanie towarów w dużych magazynach.

Te biznesy są trzeźwiącym punktem odniesienia: pierwsze, bardziej znaczące zwroty finansowe z „mądrzejszych” robotów mogą pojawić się w kontrolowanych środowiskach fabrycznych i magazynowych na długo, zanim humanoidy zaczną składać pranie w domach.