W obliczu wyjątkowo byczych nastrojów rynek od początku roku notuje imponujący rajd. Strach zdaje się nieobecny; zastąpiło go niemal euforyczne przekonanie, że wykresy będą rosnąć bez końca. Właśnie w takich momentach nieustającego optymizmu najważniejsza staje się ostrożność. Jak przypomina ponadczasowa maksyma Warrena Buffetta: „Bądź ostrożny, gdy inni są chciwi”. To może być dobry moment, by skupić się na ograniczaniu ryzyka. W tym artykule omawiamy mechanizmy zabezpieczające, które mają chronić portfel przed ewentualnymi spadkami.
Hedging w finansach polega na zajęciu pozycji, która równoważy ryzyko cenowe istniejącej inwestycji. Mówiąc prościej, jest to transakcja, której celem jest zneutralizowanie skutków niekorzystnych ruchów cen w innym aktywie. Najczęściej oznacza to przyjęcie pozycji przeciwstawnej w powiązanym instrumencie lub w instrumencie pochodnym opartym na aktywie, które chcemy zabezpieczyć.
Czy to po prostu dywersyfikacja? Niekoniecznie. Prawdziwie zdywersyfikowany portfel z definicji rozprasza ryzyko między różne klasy aktywów, sektory i regiony, dlatego potrzeba dodatkowej ochrony przed spadkami jest mniejsza. Dywersyfikacja zapewnia równowagę. Zabezpieczenie to z kolei tarcza na wypadek zdarzeń typu „czarny łabędź” — rzadkich, nieprzewidywalnych epizodów o dużym wpływie, które mogą poważnie zachwiać portfelem, takich jak gwałtowne krachy czy przełomowe negatywne informacje.
Przełóżmy to na praktykę. Załóżmy, że zacząłeś handlować 3 stycznia i mając sporo szczęścia, zainwestowałeś cały kapitał w akcje kilku spółek związanych ze sztuczną inteligencją, stawiając na wzrosty (portfel słabo zdywersyfikowany i bez ochrony). Od tego czasu wartość portfela wzrosła ponad dwukrotnie i zaczynasz sobie wyobrażać, że do końca roku będziesz milionerem.
Jednak rynek podąża własnymi ścieżkami, a obecny rajd coraz bardziej przypomina stan „wykupienia”, który często poprzedza korektę lub spadki. Kiedy to nastąpi? Nie wiadomo, może lada chwila, a może dopiero za kilka miesięcy. To tym bardziej podkreśla sens wprowadzenia zabezpieczenia z wyprzedzeniem.
Wyczucie czasu jest kluczowe: zabezpieczenie działa najlepiej wtedy, gdy uruchomisz je, zanim rynek obróci się przeciwko tobie. Czekanie do momentu, gdy wydarzy się coś niekorzystnego, zwykle oznacza kupowanie ochrony znacznie drożej i w mniej skuteczny sposób. Innymi słowy, spóźnione działanie osłabia skuteczność hedgeingu.
Jakie narzędzia możemy wykorzystać, aby zbudować taką ochronę?
1. Opcje na indeksy: Kupno opcji put poza pieniądzem (OTM) na indeks (np. S&P 500) może stanowić zabezpieczenie przed szerokimi spadkami rynku. Gdy rynek gwałtownie spada, takie opcje zyskują na wartości, pomagając rekompensować straty w portfelu. Zwykle są tańsze, gdy zmienność jest niska.
2. Opcje na VIX: VIX, czyli indeks zmienności, często gwałtownie rośnie, gdy rynek spada. Kupno opcji call na VIX może działać jako zabezpieczenie, ponieważ te opcje zyskują na wartości, gdy zmienność rośnie.
3. Metale szlachetne: Złoto i srebro tradycyjnie pełnią funkcję zabezpieczenia przed inflacją i niepewnością rynkową. Można rozważyć opcje na fundusze ETF odwzorowujące ceny tych surowców lub bezpośrednią inwestycję w metale.
4. Hedging walutowy: Jeśli portfel ma dużą ekspozycję na zagraniczne aktywa, ryzyko walutowe staje się istotnym wyzwaniem. Opcje lub kontrakty terminowe na pary walutowe mogą chronić przed niekorzystnymi zmianami kursów.
5. Odwrotne fundusze ETF: Są zaprojektowane tak, by poruszać się odwrotnie względem wybranego indeksu lub benchmarku. Jeśli masz długą ekspozycję na spółki technologiczne, użycie odwrotnego funduszu ETF, który rośnie, gdy segment technologiczny spada, może być skutecznym sposobem zabezpieczenia.
Przyjrzyjmy się teraz kilku przykładom, aby zobaczyć, jak to działa w praktyce.
Ważna uwaga: Strategie i przykłady opisane w tym artykule mają wyłącznie charakter edukacyjny. Mają pomóc w uporządkowaniu sposobu myślenia i nie powinny być kopiowane ani wdrażane bez dokładnego namysłu. Każdy inwestor lub trader powinien przeprowadzić własną analizę oraz uwzględnić swoją sytuację finansową, tolerancję ryzyka i cele inwestycyjne, zanim podejmie jakiekolwiek decyzje. Pamiętaj: inwestowanie na rynku akcji wiąże się z ryzykiem — kluczowe jest podejmowanie świadomych decyzji.
1. Opcje na indeksy:
Opcje na indeksy zajmują szczególne miejsce w strategiach zabezpieczających, ponieważ umożliwiają bezpośrednią ochronę przed szerokimi ruchami rynku. Zamiast analizować każdą spółkę z osobna, inwestor może kupić opcje put na indeks (np. S&P 500), aby zabezpieczyć portfel przed dużymi ogólnorynkowymi spadkami. Jest to szczególnie cenne w okresach niepewności gospodarczej lub podwyższonej zmienności, gdy ruch całego rynku silnie wpływa na wyniki portfela. W skrócie: gdy rynek spada, wartość takich opcji put rośnie, co pomaga rekompensować straty w portfelu. Warto pamiętać, że skuteczność tej ochrony zależy od trzech czynników: odpowiedniego momentu zawarcia transakcji, właściwego doboru kursu wykonania oraz późniejszego zarządzania pozycją.