Za pomocą jednego rachunku Saxo można korzystać z obu naszych platform.
Wyższe stopy procentowe wróciły: wygrani i przegrani przy rentowności obligacji na poziomie 5%
Najważniejsze punkty:
- Przepływy gotówkowe zyskują na znaczeniu, gdy koszt pieniądza jest wysoki: firmy z silnymi wolnymi przepływami pieniężnymi, niskim zadłużeniem i niewielką potrzebą refinansowania długu są w lepszej pozycji, by nadal inwestować i zwracać kapitał akcjonariuszom, nawet przy utrzymujących się wysokich kosztach finansowania.
- Wyższe stopy ujawniają wyraźnych wygranych i obszary pod presją: wysokiej jakości spółki finansowe, spółki z sektora energii, spółki surowcowe oraz branże defensywne mogą być bardziej odporne, podczas gdy spółki o małej kapitalizacji, spółki nieruchomościowe, dobra i usługi uznaniowe oraz spółki wzrostowe, których zyski materializują się w odległej przyszłości, napotykają większe bariery w finansowaniu i presję na wycenach.
- To, dlaczego stopy są wysokie, wciąż ma znaczenie: silny wzrost gospodarczy może wspierać sektor finansowy i surowcowy, natomiast szoki inflacyjne lub napięcia fiskalne są bardziej dotkliwe dla rynku akcji jako całości. Wyższe stopy wymagają selektywności, a nie prostego porzucenia ryzyka.
Rynki znów mierzą się z wyższymi rentownościami obligacji w USA i innych dużych gospodarkach. To stawia inwestorów na rynku akcji przed trudniejszym pytaniem: ile warto dziś płacić za akcje, skoro bezpieczniejsze aktywa oferują bardziej atrakcyjne stopy zwrotu? Wyższe rentowności mają znaczenie również dlatego, że podnoszą stopę dyskontową – stopę używaną do dyskontowania przyszłych przepływów pieniężnych do wartości bieżącej – co wywiera presję na mnożniki wyceny akcji (np. P/E), zwłaszcza w przypadku spółek, których zyski materializują się w dalszej przyszłości.
Mimo to akcje wciąż odgrywają ważną rolę: pomagają chronić siłę nabywczą i uczestniczyć w długoterminowym wzroście, zwłaszcza gdy utrzymuje się ryzyko inflacji. Wyzwanie polega na znalezieniu spółek, które potrafią generować zyski i przepływy pieniężne nawet wtedy, gdy koszt kapitału pozostaje podwyższony.
Dla inwestorów oznacza to powrót do podstaw przy doborze spółek do portfela: liczą się przepływy pieniężne, kondycja bilansu i potrzeby refinansowania. Wyższe stopy sprzyjają firmom generującym silne przepływy już dziś, a jednocześnie podnoszą poprzeczkę dla tych, których wyceny, wzrost lub model biznesowy w dużym stopniu zależy od drogiego finansowania.
Co może radzić sobie lepiej przy wyższych stopach?
1. Jakościowe spółki o wysokiej zdolności do generowania gotówki
Silne generowanie gotówki, niskie potrzeby refinansowania oraz zdolność do finansowania wzrostu z własnych środków zyskują na znaczeniu, gdy koszt długu rośnie. Spółki z mocnymi bilansami są zwykle mniej narażone na presję związaną z refinansowaniem i mogą kontynuować inwestycje, nawet gdy koszt kapitału rośnie.
Mocny bilans nie eliminuje jednak ryzyk związanych z wyceną ani ryzyk specyficznych dla danej spółki. Nawet jakościowe firmy o wysokich wycenach mogą być wrażliwe, jeśli wyniki rozczarują lub rentowności obligacji wzrosną jeszcze bardziej.
Przykładowe spółki (ilustracyjne): Microsoft, Alphabet, Meta, Apple, Broadcom, Visa, Mastercard
Przykładowe fundusze ETF dające ekspozycję na ten motyw: iShares MSCI USA Quality Factor ETF (QUAL)
2. Jakościowe spółki finansowe
Wyższe stopy mogą wspierać przychody odsetkowe i stopy reinwestycji, zwłaszcza u dobrze dokapitalizowanych banków i ubezpieczycieli. Zmienność rynkowa może również sprzyjać giełdom i firmom zajmującym się handlem. Spółki z mocniejszymi bilansami i zdywersyfikowanymi źródłami przychodów mogą być lepiej pozycjonowane na tle sektora finansowego jako całości.
Z drugiej strony, utrzymujące się wysokie stopy mogą pogarszać jakość portfela kredytowego, podnosić koszty finansowania i zwiększać straty kredytowe, więc wpływ nie jest jednakowo korzystny dla wszystkich spółek finansowych.
Przykładowe spółki (ilustracyjne): JPMorgan, Bank of America, Goldman Sachs, Berkshire Hathaway, Chubb, DBS
Przykładowe fundusze ETF dające ekspozycję na ten motyw: Financial Select Sector SPDR Fund (XLF), SPDR S&P Insurance ETF (KIE)
3. Spółki z sektora energetycznego i producenci surowców
Producenci surowców mogą korzystać, gdy wyższe stopy idą w parze z silnym nominalnym wzrostem gospodarki, inflacją, ograniczeniami podaży lub ryzykami geopolitycznymi. Tego typu spółki mogą też pomagać dywersyfikować portfel w okresach, gdy rosnące ceny surowców podtrzymują uporczywą inflację.
Trzeba jednak pamiętać, że akcje spółek surowcowych bywają bardzo zmienne i wrażliwe na globalny wzrost gospodarczy, ceny surowców, regulacje i geopolitykę. Globalne spowolnienie gospodarcze w warunkach wciąż wysokich stóp byłoby dla nich zdecydowanie mniej sprzyjające.
Przykładowe spółki (ilustracyjne): Exxon Mobil, Chevron, Shell, TotalEnergies, BHP, Rio Tinto, Freeport‑McMoRan
Przykładowe fundusze ETF dające ekspozycję na ten motyw: Energy Select Sector SPDR Fund (XLE), Commodities Select Strategy ETF (COMT), Invesco Bloomberg Commodity UCITS ETF (CMOD)
4. Ochrona zdrowia i defensywne profile przepływów pieniężnych
Popyt na usługi i produkty zdrowotne jest relatywnie mało wrażliwy na stopy procentowe i cykl koniunktury. Duże spółki z sektora ochrony zdrowia, które generują dużo gotówki, mogą więc oferować względnie stabilne wyniki, jeśli wyższe stopy zaczną hamować wzrost gospodarczy.
Defensywny charakter popytu nie usuwa jednak ryzyk specyficznych: niepowodzeń w badaniach i rozwoju, wygaśnięć patentów, presji cenowej, regulacji czy wygórowanych wycen.
Przykładowe spółki (ilustracyjne): Eli Lilly, Johnson & Johnson, Novartis, Roche, Sanofi, AstraZeneca
Przykładowe fundusze ETF dające ekspozycję na ten motyw: iShares Global Healthcare ETF (IXJ), Health Care Select Sector SPDR Fund (XLV)
5. Dobra podstawowe i siła cenowa
Wyższe stopy mogą z czasem schłodzić wydatki gospodarstw domowych, ale popyt na codzienne produkty jest zazwyczaj stabilniejszy. Firmy z silnymi markami, powtarzalnym popytem i zdolnością do podnoszenia cen mogą lepiej utrzymywać zdolność do generowania gotówki, gdy warunki finansowania się zaostrzają.
Także w tym segmencie marże mogą jednak znaleźć się pod presją z powodu wyższych kosztów surowców, słabszego popytu konsumenckiego i ryzyka związanego z wycenami – zwłaszcza gdy sektory defensywne są wyceniane przy podwyższonych mnożnikach.
Przykładowe spółki (ilustracyjne): Procter & Gamble, Coca‑Cola, PepsiCo, Walmart, Costco, Colgate‑Palmolive, Nestlé
Przykładowe fundusze ETF dające ekspozycję na ten motyw: Consumer Staples Select Sector SPDR Fund (XLP), Vanguard Consumer Staples ETF (VDC)
Uwaga: Wymienione instrumenty mają charakter wyłącznie ilustracyjny i edukacyjny. Nie stanowią rekomendacji inwestycyjnej. Inwestorzy powinni oceniać poszczególne papiery wartościowe w kontekście własnych celów, tolerancji ryzyka i sytuacji.
Gdzie są słabe punkty?
1. Małe spółki i mocno zadłużone firmy
Mniejsze spółki zwykle mają słabszy dostęp do rynków kapitałowych i częściej polegają na kredytach bankowych oraz krótkoterminowym finansowaniu. Gdy stopy procentowe pozostają podwyższone, refinansowanie takiego długu staje się bardziej kosztowne.
Nie każda spółka o małej kapitalizacji jest mocno zadłużona, a te z solidnym bilansem wciąż mogą osiągać lepsze wyniki. Jako grupa, mniejsze firmy mają jednak trudniejsze warunki finansowania niż duże podmioty z nadwyżkami gotówki.
Przykładowe fundusze ETF dające ekspozycję na ten motyw: iShares Russell 2000 ETF (IWM), SPDR Portfolio S&P 600 Small Cap ETF (SPSM)
2. Nieruchomości i mieszkaniówka wrażliwe na stopy procentowe
To jeden z najczytelniejszych kanałów transmisji wyższych stóp do gospodarki.
Dla REIT‑ów i spółek nieruchomościowych wyższe stopy podnoszą koszty refinansowania i sprawiają, że rentowności obligacji stają się bardziej konkurencyjne względem dochodów z najmu. Dla deweloperów mieszkaniowych podwyższone stopy procentowe kredytów hipotecznych pogarszają dostępność cenową mieszkań i popyt.
Silny wzrost czynszów, niedobór mieszkań oraz dobrze zarządzane bilanse mogą jednak część tej presji zneutralizować, więc selekcja ma tu duże znaczenie.
Przykładowe fundusze ETF dające ekspozycję na ten motyw: Vanguard Real Estate ETF (VNQ), iShares U.S. Real Estate ETF (IYR), SPDR S&P Homebuilders ETF (XHB), iShares U.S. Home Construction ETF (ITB)
3. Konsumpcja uznaniowa
Wyższe oprocentowanie kredytów hipotecznych, kredytów samochodowych i kart kredytowych zmniejsza dochód rozporządzalny i skłania konsumentów do większej ostrożności przy dużych lub uznaniowych zakupach. Największa presja zwykle dotyka gospodarstwa domowe o niższych dochodach oraz spółki, których sprzedaż w dużym stopniu zależy od zakupów na kredyt.
Nie cała konsumpcja uznaniowa reaguje jednakowo: zamożniejsi klienci i spółki z silnymi markami mogą pozostać względnie odporni nawet przy wysokich stopach.
Przykładowe fundusze ETF dające ekspozycję na ten motyw: Consumer Discretionary Select Sector SPDR Fund (XLY)
4. Wzrost długoterminowy i spekulacyjny
Wyższe stopy procentowe podnoszą stopę dyskontową stosowaną do wyceny przyszłych zysków. Najmocniej odczuwają to spółki, których dzisiejsza wycena w dużej mierze opiera się na zyskach oczekiwanych dopiero za wiele lat.
Presja jest jeszcze większa w przypadku spółek, które generują ujemne wolne przepływy pieniężne i potrzebują zewnętrznego finansowania, aby się rozwijać.
Przykładowe fundusze ETF dające ekspozycję na ten motyw: ARK Innovation ETF (ARKK), Roundhill Space & Technology ETF (MARS)
To także obszar, w którym coraz ważniejsze staje się odróżnienie rentownych liderów w obszarze AI od spekulacyjnych narracji o AI. Wysokie stopy nie muszą szkodzić technologiom; podnoszą po prostu poprzeczkę w zakresie wycen i rentowności.
5. Rynki wschodzące pod presją finansowania
Utrzymujące się wysokie rentowności w USA wspierają dolara i zwiększają koszty finansowania dla rządów oraz firm finansujących się w dolarach. Rynki z dużymi potrzebami zewnętrznego finansowania stają się więc bardziej wrażliwe, gdy globalna płynność się kurczy.
Nie należy jednak wrzucać rynków wschodzących do jednego worka. Eksporterzy surowców, kraje z wysokimi realnymi stopami oraz gospodarki ze silnym rachunkiem bieżącym mogą okazać się zdecydowanie bardziej odporne.
Przykładowe fundusze ETF dające ekspozycję na ten motyw: iShares MSCI Emerging Markets ETF (EEM), iShares MSCI Emerging Markets Small‑Cap ETF (EEMS), iShares J.P. Morgan USD Emerging Markets Bond ETF (EMB)
Uwaga: Wymienione instrumenty mają charakter wyłącznie ilustracyjny i edukacyjny. Nie stanowią rekomendacji inwestycyjnej. Decyzje należy podejmować na podstawie własnych celów, tolerancji ryzyka i sytuacji finansowej.
Podsumowanie
Kluczowy podział w środowisku wyższych stóp to już nie tylko „wzrost kontra wartość” czy „cykliczne kontra defensywne”.
Coraz bardziej liczy się podział: spółki generujące gotówkę kontra spółki pożyczające gotówkę.
Spółki z silnymi wolnymi przepływami pieniężnymi, zadłużeniem pod kontrolą i siłą cenową mogą dalej inwestować nawet wtedy, gdy kapitał jest drogi. Przedsiębiorstwa zależne od refinansowania, tanich kredytów hipotecznych albo zysków odległych w czasie mają przed sobą znacznie trudniejszą drogę. Wyższe stopy nie oznaczają porzucenia akcji. Oznaczają, że trzeba podchodzić bardziej selektywnie do tego, co znajduje się w portfelu.
