Eerste hulp bij asset allocatie voor elke aandelenbelegger Eerste hulp bij asset allocatie voor elke aandelenbelegger Eerste hulp bij asset allocatie voor elke aandelenbelegger

Eerste hulp bij asset allocatie voor elke aandelenbelegger

Aandelen
PG
Peter Garnry

Chief Investment Strategist

Samenvatting:  Wat zijn de verschillende definities van risico, en hoe kunt u als (aandelen)belegger het risico beperken? Aandelenstrateeg Peter Garnry zet uiteen.


Level: Enige ervaring


Zoals u weet is er een sterk verband tussen rendement en risico. In dit artikel leggen we de verschillende definities uit van risico en wat de gemiddelde (particuliere) aandelenbelegger kan doen om niet té veel risico te lopen mochten aandelenmarkten weer gaan dalen. Immers, een goede beheersing van het risico is een van de pijlers voor succesvol beleggen.


Wat is risico?

Allereerst maken we een onderscheid tussen risico en onzekerheid. Risico is meetbaar, terwijl dat voor onzekerheid niet het geval is. Denk daarbij aan de invasie van Oekraïne: een unieke gebeurtenis die niet (echt) had kunnen worden voorspeld op basis van haar voorgangers.

In den beginne gaat risico om (het vermijden van) de kans op verlies. Het is belangrijk om hier de asymmetrie tussen winst en verlies nog maar eens benadrukken: wie 50% van het vermogen verliest, heeft een winst nodig van 100% om weer quitte te komen. Verlies je 98%, dan heb je maar liefst een winst nodig van 4.900% om weer on par te geraken.

De meest gebruikelijke definitie van risico is de variantie van een onderliggend proces (bijvoorbeeld een aandeel). Dit is een statistische maatstaf voor de mate waarin een proces schommelt rond zijn gemiddelde waarde. Hoe hoger de variantie, hoe groter de kans op grote bewegingen in beide richtingen. Aangezien de meeste particuliere beleggers aandelenbeleggers zijn, en vaak alleen longposities hebben, moeten wij ons meer bekommeren om het neerwaartse risico (verliezen) dan om het opwaartse risico (winsten).

De focus op neerwaarts risico/rendement leidt tot een concept dat semi-variantie wordt genoemd. Semi-variantie richt zich alleen op de rendementen onder een bepaalde drempel - vaak nul - en beschrijft het neerwaartse risico. Het probleem met deze benadering is dat we aannemen dat negatieve rendementen netjes verdeeld zijn. Nu weten we dat financiële markten en aandelen fat-tailed zijn: we nemen veel meer grote bewegingen waar (zowel winsten als verliezen) dan je kan verwachten in een normaalverdeling. Hierdoor zal semi-variantie een te laag reëel risico geven.

Om dit probleem te tackelen zijn er concepten bedacht zoals de conditionele value-at-risk. Een mooie term voor de berekening van het gemiddelde rendement van de 1% of 5% slechtste rendementen. Deze maatstaf heeft vele, prachtige statistische eigenschappen, waarvan er één is dat hij minder gevoelig is voor een afwijkende onderliggende rendementsverdeling.

Een verwant begrip dat gemakkelijker te begrijpen is, is de maximale drawdown. Deze wordt gedefinieerd als de daling van de waarde van de portefeuille van de maximale waarde naar de laagste waarde over de gehele beleggingsperiode. Vanwege de asymmetrie van winsten en verliezen richten handelaren zich sterk op deze maatstaf en beperken zij de verliezen om grote drawdowns of grote verliezen over één enkele periode (dagelijks, wekelijks, maandelijks) te vermijden.


Hoe kunnen aandelenbeleggers risico beperken?

De gemiddelde rendementsbelegger heeft een beperkt (belegbaar) vermogen. Zij komen daardoor vaak uit op portefeuilles met slechts 3 tot 5 aandelen. De onderstaande grafiek toont het rendement van een portefeuille van 5 Europese aandelen als ik in januari 2010 vijf willekeurige aandelen had geselecteerd en deze door de tijd laten lopen. Als een aandeel van de beurs wordt gehaald of gekocht, plaatsen we het gewicht gewoon in contanten. Wij doen dit 1.000 keer om de intrinsieke variantie in uitkomsten van dergelijke portefeuilles te bepalen.

Een aanzienlijk percentage van deze 1.000 portefeuilles eindigt met een negatief rendement over de periode van 12,5 jaar. En alsof dat nog niet opmerkelijk genoeg was: het aantal portefeuilles dat eindigt met extreem hoge totaalrendementen is ook nog eens verrassend hoog. Met andere woorden, een portefeuille van 5 aandelen is een lot uit de loterij, en de uitkomst kan flink variëren.

Maar stel nu dat u deze willekeurige portefeuilles van 5 aandelen 50/50 had gemengd met de STOXX 600 Index. Het mediane verwachte rendement verandert dan niet, maar het totale risico (zowel op winst als verlies) neemt wel aanzienlijk af. U ziet dit terug in de blauwe lijn en het blauwe gebied in dezelfde grafiek. De sharpe ratio, die het rendement op jaarbasis ten opzichte van de volatiliteit op jaarbasis meet, verbetert gemiddeld met 20% wanneer een index-component toevoegt.

Met andere woorden: de meeste beleggers kunnen hun voor risico gecorrigeerde rendement drastisch verbeteren door een ETF die de totale aandelenmarkt volgt toe te voegen aan hun portefeuille. En dit hoeft dus helemaal niet ten koste te gaan van hun verwachte rendement.


Bron: Bloomberg & Saxo A/S

Maximale drawdown

Laten we het concept van de maximale drawdown nog wat verder bekijken. In de eerste grafiek ziet u hoeveel de maximale drawdown wordt verminderd door een index (via de ETF) toe te voegen aan de portefeuille van 5 aandelen. Wie een kleine, geconcentreerde aandelenportefeuille heeft en risico wil verminderen, zou er dus verstandig aan kunnen doen om over te stappen op een portefeuille waarin de 5 aandelen weliswaar worden gehandhaafd maar teruggebracht tot 50% van de portefeuille; het vrijgekomen geld wordt belegd in een ETF die de totale aandelenmarkt volgt.

Als een belegger bereid is de verwachtingen voor langetermijnrendementen te verlagen, kan de ETF die de aandelenmarkt volgt, worden vervangen door een ETF die een evenwichtig mandje van veel verschillende activaklassen bezit, waaronder staatsobligaties, krediet en verschillende soorten aandelen. Als voorbeeld nemen we een willekeurige ETF - in dit geval de Xtrackers Portfolio UCITS ETF. Let wel: dit is uiteraard geen aanbeveling, maar slechts één voorbeeld van een gediversifieerde activaspreiding.

Zoals uit grafiek 2 blijkt, is de verwachte spreiding van de maximale drawdowns bij een combinatie van 5 aandelen met een ETF die meerdere activaklassen volgt, beter dan bij de andere oplossing waarbij alleen met de aandelenmarkt wordt gecombineerd. Het voor risico gecorrigeerde rendement is nu 43% beter(!) dan de eenvoudige portefeuille van 5 aandelen.


Bron: Bloomberg and Saxo A/S
Bron: Bloomberg and Saxo A/S

Verwachtingen moeten worden bijgesteld vanwege de inflatie

De bovengenoemde klassieke benaderingen om het aandelenrisico te verminderen gelden voor normale omstandigheden. In een langdurige periode van inflatie - zoals in de jaren zeventig - of bij een deflatie van de wereldwijde aandelenwaarderingen, kunnen we echter een langdurige periode van negatieve reële rendementen krijgen. In de geschiedenis van de Amerikaanse aandelenmarkten sinds 1969 zijn er twee perioden geweest waarin het 13 en 14 jaar duurde om in reële termen terug te keren naar een nieuw hoogtepunt. Houd dus altijd uw portefeuille in de gaten en vergeet ook niet regelmatig te herbalanceren!

Beleggen kent risico's, uw inleg kan minder waard worden.

Meer over risicomanagement

Deze maand staat in het teken van risicomanagement. Wilt u zich verder verdiepen? Op dinsdag 24 januari organiseren we het webinar Risico's beheren met spreiding en opties, waarin beleggerstrainer Peter Siks u een aantal mogelijkheden geeft om het risico in de portefeuille te verminderen. U kunt zich daar nu voor aanmelden. Bent u benieuwd naar meer van Peter Garnry? Op 31 januari geeft hij zijn visie op de markt in ons (Engelstalige) webinar, waar u zich nu voor kunt aanmelden. Ook kunt u verder lezen over de belangrijkste (basis)principes via de volgende artikelen:

  1. De instapstrategie - Een stapsgewijze benadering
  2. Cash gaan - de ultieme risicoreductie?
  3. Eerste hulp bij asset allocatie voor elke aandelenbelegger
  4. Short gaan en short squeeze: de ins en outs
  5. Hedging – hoe beperkt u risico in de portefeuille (met futures)?
Beleggen kent risico's, uw inleg kan minder waard worden.

Klaar om te beginnen?

Een rekening openen doet u geheel online in drie eenvoudige stappen.

Beleggen kent risico’s, uw inleg kan minder waard worden.

De informatie op deze pagina is niet bedoeld als individueel beleggingsadvies of als een individuele aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. De beloning van de auteur van dit artikel staat/stond/zal niet direct of indirect in relatie (staan) met zijn specifieke aanbevelingen of standpunten. Ondanks het feit dat Saxo Nederland alle zorgvuldigheid in acht neemt bij het samenstellen en onderhouden van deze pagina's, en daarbij gebruik maakt van bronnen die betrouwbaar geacht worden, kan Saxo Nederland niet instaan voor de juistheid, volledigheid en actualiteit van de geboden informatie. Indien u zonder verificatie of advies gebruikmaakt van de verstrekte informatie, doet u dat voor eigen rekening en risico. Aan de informatie op deze pagina's kunnen geen rechten worden ontleend. Saxo Nederland is een handelsnaam van Saxo Bank A/S. Beleggen brengt risico’s met zich mee. Uw inleg kan minder waard worden. Meer informatie over de specifieke productrisico’s kunt u lezen op de productpagina’s. 

Saxo Nederland
Barbara Strozzilaan 310
1083 HN Amsterdam,
Nederland

Neem contact op met Saxo

Selecteer regio

Nederland
Nederland