Waarom groene metalen ertoe doen: Lithium, EV-toeleveringsketens & investeringskansen

Wat is de milieu-impact van mijnbouw?

De milieu-impact van mijnbouw ligt onder een vergrootglas nu de vraag naar groene metalen toeneemt. Hoewel deze materialen onmisbaar zijn voor koolstofarme technologieën, gaan hun winning en verwerking gepaard met aanzienlijke ecologische kosten, vooral wanneer deze volgens traditionele methoden plaatsvinden.

Het delven van lithium, kobalt en andere transitiemetalen omvat vaak dagbouw, chemische uitloging en waterintensieve processen. Deze activiteiten kunnen leiden tot aantasting van het landschap, verlies van biodiversiteit en vervuiling van waterbronnen door zware metalen. Zo zijn er in delen van Latijns-Amerika zorgen omtrent uitputting van zoetwaterbronnen in droge gebieden door lithiumwinning uit pekelafzettingen. In delen van Afrika en Zuidoost-Azië hebben gebrekkige afvalverwerking en onveilige opslag van mijnafval bovendien geleid tot giftige lozingen en langdurige bodemverontreiniging.

Er wordt hard gewerkt om de milieu-impact van mijnbouw te beperken, maar de voortgang is ongelijk. Sommige bedrijven experimenteren met vernieuwingen zoals waterrecyclingsystemen, droge opslag van mijnafval en rehabilitatie van mijnlocaties. Tegelijkertijd neemt de externe druk toe. Toezichthouders, beleggers en lokale gemeenschappen eisen hogere normen op het gebied van duurzaamheid en verantwoordelijkheid. In reactie daarop hebben veel landen strengere regels ingevoerd voor milieueffectrapportages, vergunningen en het herstel van mijnsites, wat wijst op een verschuiving naar strenger toezicht in de sector.

Deze ontwikkelingen duiden op een andere manier van denken over duurzaamheid binnen de grondstoffenwinning. Het gaat niet langer alleen om de technische vraag hoe hoog de productie is, maar ook om een bredere beoordeling van de impact van een mijn op ecosystemen, waterverbruik en welzijn van de gemeenschap.

Hoe mijnbouwactiviteiten hun uitstoot verminderen

Mijnbouwbedrijven staan onder toenemende druk om te decarboniseren, niet alleen vanuit wet- en regelgeving of duurzaamheidsdoelen, maar ook om aantrekkelijk te blijven voor beleggers in een veranderend ESG-landschap. Het terugdringen van uitstoot is nu een doorslaggevende factor voor waardering, toegang tot kapitaal en concurrentievermogen op de lange termijn.

In antwoord hierop omarmen veel mijnbouwers technologieën en methoden die gericht zijn op het verlagen van uitstoot in de hele waardeketen:

Digitale innovatie in grondstoffenspeurwerk

Geavanceerde technologieën zoals kunstmatige intelligentie, geospatiale mapping en sensorgebaseerde remote sensing verbeteren de precisie van mineraalexploratie. Door onnodig boren te beperken en ontwikkelingsfases te verkorten, helpen deze technieken bij het terugdringen van uitstoot die voortkomt uit landgebruik, transport en de inrichting van locaties.

Emissiearm smelten en verwerken

Traditionele raffinageprocessen zijn sterk afhankelijk van fossiele brandstoffen. Sommige bedrijven stappen over op elektrische vlamboogovens die op hernieuwbare energie draaien en passen hydrometallurgische processen toe die minder warmte vereisen en de koolstofintensiteit verlagen, met name in de verwerking van aluminium en nikkel.

Geëlektrificeerd materieel en autonome wagenparken

Dieselvoertuigen en laadmachines dragen flink bij aan de uitstoot op mijnlocaties. Batterij-elektrische voertuigen, hybride machines en autonome transsportsystemen worden op kleine of grote schaal getest en ingevoerd om het brandstofverbruik te verminderen en de operationele efficiëntie te verhogen, vooral in afgelegen of ondergrondse locaties.

Mijnlocaties op hernieuwbare energie

Wind-, zonne- en waterkracht worden geïntegreerd in de energiemix van sommige mijnlocaties. In gebieden met een groot potentieel voor hernieuwbare energie of een geschikte infrastructuur kunnen deze bronnen een aanzienlijk deel van de operationele vraag dekken, waardoor de afhankelijkheid van koolstofintensieve netten of dieselgeneratoren afneemt.

Het koolstofvrij maken van de waardeketen

Buiten de eigen locaties zetten toonaangevende mijnbedrijven in op het terugdringen van Scope 3-emissies, die verband houden met leveranciers, logistiek en klanten. Elektrificatie in de toeleveringsketen, groene inkoopnormen en laag-koolstof productcertificering winnen terrein als onderdeel van de due diligence van beleggers.

Gestandaardiseerde emissierapportage

Raamwerken zoals de TCFD en de nieuwe, aan ISSB-standaarden gekoppelde richtlijnen voor klimaatrapportering versnellen transparantie en vergelijkbaarheid van emissiegegevens. Deze worden steeds vaker als vereiste gezien voor toegang tot kapitaal van ESG-fondsen en staatsinvesteringsfondsen.

Investeringskansen in groene metalen

Naarmate de wereldwijde vraag stijgt, zoeken marktdeelnemers op verschillende manieren toegang tot groene metalen. Hier volgen de belangrijkste mogelijkheden:

Publieke aandelenmarkten

Toegang tot groene metalen is mogelijk via beursgenoteerde bedrijven die actief zijn in mijnbouw, raffinage of verwerking. Deze ondernemingen variëren van regionaal gerichte ontwikkelaars tot wereldwijd gediversifieerde spelers in meerdere delen van de waardeketen.

Thematische ETF’s en sectorfondsen

Op de energietransitie gerichte ETF’s en beleggingsfondsen bieden een bundel aan bedrijven die verband houden met kritieke mineralen en aanverwante technologieën. Deze producten vormen een gediversifieerd instappunt in het thema, zonder dat er een diepgaande analyse op bedrijfsniveau nodig is.

Particulier kapitaal en infrastructuur in een vroeg stadium

Institutionele en langetermijnbeleggers zijn steeds actiever op de private markt en ondersteunen innovaties op het gebied van batterijrecycling, milieuvriendelijke winning en digitalisering van de toeleveringsketen. Deze mogelijkheden hebben vaak langere looptijden en een hoger niveau van operationele of regelgevende complexiteit.

Strategische overeenkomsten en industriële partnerschappen

Sommige bedrijven en overheidsinstanties sluiten langetermijnleveringscontracten, joint ventures of co-investeringen met leveranciers van grondstoffen. Deze samenwerkingen bepalen regelmatig hoe projecten zich ontwikkelen en beïnvloeden de markt, vooral wanneer de aanvoer beperkt is.

Derivaten en gestructureerde producten

Financiële instrumenten zoals futures, opties en gestructureerde obligaties die gekoppeld zijn aan metaalprijzen of indexen, vormen een andere manier om in te spelen op marktbewegingen. Deze instrumenten zijn doorgaans geschikt voor ervaren beleggers met kennis van aan grondstoffen gekoppeld risicobeheer.

Groene obligaties en projectfinanciering

Vastrentende instrumenten die zijn gekoppeld aan mijnbouw- of verwerkingsprojecten met prestatiecriteria op milieugebied zijn ook in opkomst. Hieronder vallen groene obligaties, infrastructuurleningen en leningen gekoppeld aan duurzaamheid, die een ander risico-rendementsprofiel bieden dat past bij een langetermijnbenadering.

Factoren om te overwegen voordat u belegt

Hoe iemand naar investeringen in groene metalen kijkt, hangt af van een paar belangrijke factoren:

• Hoe lang men van plan is om belegd te blijven,
• Hoeveel risico men bereid is te nemen, en
• Welk deel van de sector de meeste interesse wekt.

Sommigen richten zich op de mijnbouw, waar de grootste uitdagingen liggen bij knelpunten in de toelevering, regelgeving en geopolitieke blootstelling. Anderen voelen zich meer aangetrokken tot bedrijven die nieuwe methoden ontwikkelen om materialen te verwerken of technologieën te creëren die deze metalen gebruiken, zoals batterijen, motoren en systemen voor hernieuwbare energie. De keuzes hangen ook af van hoe comfortabel iemand is met prijsschommelingen, veranderingen in het beleid en snelle ontwikkelingen rond bijvoorbeeld batterijontwerp of recycling.

Groene metalen herdefiniëren mondiale toeleveringsketens

Koolstofarme energiesystemen steunen op een handvol kritieke metalen, terwijl de vraag ernaar razendsnel toeneemt. Tegelijkertijd blijft de aanvoer ongelijk verdeeld, wat de druk op producenten, overheden en kopers opvoert. Bovendien is de aandacht nu niet alleen gericht op de winning, maar ook op de verwerking, logistiek en de levensduur van deze materialen.

Deze verschuiving verandert de manier waarop kapitaal wordt ingezet en hoe projecten worden beoordeeld. De wijze waarop groene metalen worden gedolven en beheerd, zal bepalen hoe de transitie vorm krijgt en wie ervan kan profiteren.