Nieuwe dreiging voor chipaandelen: Anthropic wil AI-race vertragen

Dit artikel betreft een marketinguiting.

Anthropic-topman Dario Amodei pleit ervoor om de ontwikkeling van de krachtigste AI-modellen bewust te vertragen. Volgens hem gaat de technologie op dit moment sneller vooruit dan onderzoekers, bedrijven en toezichthouders kunnen bijbenen.

De oproep zorgt voor onrust onder chipaandelen, omdat een lager tempo van AI-ontwikkeling uiteindelijk ook de enorme investeringen in rekenkracht en datacenters kan raken. Daarmee is de discussie ook relevant voor de Nederlandse chippers, die de afgelopen jaren sterk hebben geprofiteerd van de AI-race.

Waarom wil Anthropic vertragen?

Volgens Amodei is de snelheid waarmee AI vooruitgaat de afgelopen maanden opnieuw toegenomen. Een belangrijke reden daarvoor is dat AI-modellen steeds beter worden in taken die nodig zijn om nieuwe AI-modellen te ontwikkelen. Denk bijvoorbeeld aan programmeren en het ondersteunen van onderzoek.

Daarmee ontstaat het risico op zogenoemde ‘recursive self-improvement’: AI helpt bij het ontwikkelen van een volgende generatie AI, die vervolgens weer beter wordt in het ontwikkelen van zijn opvolger. Volgens Amodei kan dat ervoor zorgen dat de technologie sneller vooruitgaat dan onderzoekers in staat zijn om de systemen te begrijpen en te beveiligen.

Daar komen recente veiligheidsincidenten bovenop. Amodei verwijst onder meer naar een test waarbij een groep AI-agenten ongewenst gedrag vertoonde. De schade bleef beperkt, maar hij waarschuwt dat veel krachtigere systemen met vergelijkbaar gedrag in de toekomst aanzienlijk grotere risico's kunnen opleveren.

Daarom stelt hij een aanpak in drie stappen voor. AI-bedrijven zouden om te beginnen onafhankelijke evaluatoren vrijwel permanente toegang moeten geven om modellen en trainingsprocessen te controleren. Vervolgens zouden deze bedrijven gezamenlijke veiligheidsstandaarden moeten afspreken. Uiteindelijk zou ook internationale samenwerking nodig zijn, waaronder afspraken met China. Anthropic zegt de eerste stap zelf al te gaan invoeren.

Opvallend is dat Amodei niet alleen staat. Onder meer OpenAI-topman Sam Altman en Elon Musk hebben zich achter delen van de oproep geschaard. Daarmee komt de discussie over het tempo van AI-ontwikkeling nadrukkelijk vanuit de bedrijven die zelf vooraan staan in de AI-race.

Bron: Darioamodei.com - d.d 14 sep

Waarom reageren chipaandelen zo sterk?

De reactie van beleggers is niet vreemd. Achter de AI-boom zit een enorme investeringsgolf in rekenkracht.

Bedrijven als Microsoft, Alphabet, Amazon en Meta bouwen op grote schaal datacenters en kopen daarvoor enorme aantallen processors, geheugenchips en netwerkapparatuur. Chipproducenten breiden op hun beurt hun productiecapaciteit uit om aan die vraag te voldoen.

Een deel van de waardering van chipaandelen rust daardoor op de verwachting dat die investeringen nog jarenlang stevig blijven groeien.

Als de ontwikkeling van nieuwe frontiermodellen daadwerkelijk wordt afgeremd, kan dat gevolgen hebben voor de snelheid waarmee nieuwe rekenkracht nodig is. Vooral de nieuwere modellen vragen enorme hoeveelheden chips. Minder frequente of minder snel groeiende modellen zouden daarmee uiteindelijk ook de vraag naar nieuwe capaciteit kunnen raken.

Dat betekent overigens niet dat de vraag naar AI-chips direct verdwijnt. Een belangrijk deel van de volgende groeifase draait juist om ‘inference’: het daadwerkelijk gebruiken van bestaande AI-modellen door consumenten en bedrijven. Daarvoor blijft eveneens veel rekenkracht nodig.

Wat betekent dit voor ASML, ASMI en BESI?

Ook de Nederlandse chippers hebben de afgelopen kwartalen duidelijk geprofiteerd van de investeringsgolf rond AI. Daardoor zijn ze gevoelig voor iedere ontwikkeling die twijfels oproept over de snelheid waarmee die investeringen doorgaan.

Bij ASML loopt de relatie vooral via de uitbreidingsplannen van chipproducenten. TSMC, Samsung, Intel en geheugenproducenten investeren miljarden in nieuwe productiecapaciteit om geavanceerde processors en geheugenchips te kunnen maken. Daarvoor zijn de machines van ASML noodzakelijk.

Een structurele afzwakking van AI-investeringen zou die uitbreidingsplannen op termijn kunnen raken. Tegelijkertijd is de vraag naar geavanceerde lithografie breder dan alleen het trainen van nieuwe AI-modellen. De overgang naar kleinere chips, meer EUV-stappen en uiteindelijk High-NA blijft een belangrijke technologische ontwikkeling.

Voor ASMI is de koppeling met AI eveneens duidelijk. Het bedrijf levert apparatuur voor onder meer ‘atomic layer deposition’, een techniek die steeds belangrijker wordt naarmate transistors complexer worden. Bij de cijfers over het tweede kwartaal meldde ASMI dat de vraag vanuit AI-gerelateerde toepassingen verder versnelde. (ASM IR - d.d 28 juli 2026)

Ook BESI profiteert rechtstreeks van de AI-investeringsgolf. Het bedrijf levert apparatuur voor het assembleren en verpakken van chips en heeft een sterke positie in hybrid bonding, een technologie die belangrijk wordt bij het combineren van meerdere chips in krachtige AI-processors. In het tweede kwartaal groeide de omzet met bijna 69% ten opzichte van een jaar eerder, waarbij BESI onder meer sterke groei bij hybrid bonding en datacentertoepassingen noemde. (Saxo – d.d 23 juli)

De drie Nederlandse chippers profiteren uiteindelijk allemaal van dezelfde trend: de enorme investeringen die nodig zijn om steeds krachtigere AI-chips te produceren. Als die investeringsgolf afzwakt, kan dat alle drie de namen raken.

China vormt nog een extra aandachtspunt

Voor ASML bevat het essay van Amodei nog een tweede belangrijk element.

Hij pleit ervoor om krachtige AI-chips en geavanceerde apparatuur waarmee dergelijke chips kunnen worden geproduceerd niet aan China te verkopen. Volgens hem is het behoud van een technologische voorsprong van de Verenigde Staten en bondgenoten juist noodzakelijk om AI op een veilige manier te kunnen vertragen. (Darioamodei.com - d.d 14 sep)

Dat raakt rechtstreeks aan de discussie over exportbeperkingen voor ASML. Het bedrijf kan zijn meest geavanceerde EUV-machines al niet naar China exporteren, terwijl ook voor verschillende geavanceerde DUV-systemen beperkingen gelden.

Als de roep om strengere exportregels verder toeneemt, kan dat dus los van een eventuele vertraging van AI-ontwikkeling een extra risico vormen voor ASML.

Is de AI-boom daarmee voorbij?

Voorlopig lijkt die conclusie te vroeg.

Amodei pleit nadrukkelijk niet voor een volledige stop. Zelfs in zijn eigen voorstel blijft AI zich verder ontwikkelen, alleen in een tempo waarbij veiligheidsmaatregelen meer tijd krijgen om bij te blijven. Hij schrijft bovendien zelf dat een volledige internationale pauze op korte termijn niet waarschijnlijk is, onder meer omdat landen bang zullen zijn dat concurrenten zich niet aan dezelfde afspraken houden. (Darioamodei.com - d.d 14 sep)

Daarnaast blijft de vraag naar AI-rekenkracht op dit moment groot. ASML, ASMI en BESI rapporteerden de afgelopen kwartalen juist sterke AI-gerelateerde vraag, terwijl chipproducenten hun capaciteit verder uitbreiden.

De beursreactie laat vooral zien hoe gevoelig de sector inmiddels is geworden voor veranderingen in het AI-verhaal. Wanneer waarderingen uitgaan van jarenlange sterke groei, kan zelfs de mogelijkheid van een lager groeitempo voor flinke koersbewegingen zorgen.

Risico's om in de gaten te houden

Voor beleggers draait het de komende tijd vooral om de vraag hoeveel steun de oproep van Amodei daadwerkelijk krijgt. Vrijwillige veiligheidsmaatregelen hebben waarschijnlijk een beperktere impact op de vraag naar chips dan harde beperkingen op de omvang of frequentie van nieuwe modellen.

Daarnaast blijven exportbeperkingen richting China een belangrijk risico voor de Nederlandse chipsector. Ook de investeringsplannen van ‘hyperscalers’, de capaciteitsuitbreidingen bij grote chipproducenten en de ontwikkeling van de vraag naar ‘inference’ zijn belangrijk om te volgen.

Kortom

De oproep van Anthropic betekent niet dat de AI-race plotseling tot stilstand komt. Wel ontstaat er voor het eerst vanuit de top van de AI-sector zelf brede discussie over de vraag of de ontwikkeling van de krachtigste modellen niet te snel gaat.

Voor chipaandelen voegt dat een nieuwe risicofactor toe. De vraag is niet langer alleen of bedrijven voldoende chips, energie en datacentercapaciteit kunnen bouwen om de AI-boom bij te houden. Beleggers moeten nu ook rekening houden met de mogelijkheid dat veiligheid en regelgeving uiteindelijk invloed krijgen op hoe snel die AI-boom verder mag groeien.

Disclaimer: zowel Saxo als de auteur hebben geen long of short positie in een van de genoemde aandelen van meer dan 0,5% van de marktkapitalisatie.

Onze webinars zijn weer begonnen

Nu de zomervakantie (helaas) afgelopen is, hebben we weer nieuwe webinars op de agenda gezet. Onze beleggerstrainer Hans Oudshoorn neemt u de komende periode mee langs verschillende beleggingsthema’s:

• Woensdag 16 september: Vooruitblik op de Nederlandse en Belgische beurzen met Albert Jellema
• Dinsdag 29 september: Op zoek naar small caps