Trumps economische D-day tegen Iran zorgt voor nieuwe handelsspanningen

Dit betreft een marketinguiting.

De Verenigde Staten hebben maandag wat minister van Financiën Scott Bessent zelf “Economic D-Day” noemt afgetrapt. Onder de naam Operation Economic Outcast wil Washington Iran verder isoleren van het internationale financiële systeem en landen en bedrijven onder druk zetten om hun economische banden met Teheran af te bouwen.

Tegelijkertijd gebruikt president Trump importheffingen opnieuw nadrukkelijk als onderhandelingsmiddel. De spanningen met Canada zijn de afgelopen dagen verder opgelopen, terwijl Europese exporteurs sinds juli met een nieuw Amerikaans tariefregime te maken hebben.

Voor Nederland komen die twee ontwikkelingen op een belangrijk punt samen. Hogere energieprijzen raken de inflatie en koopkracht, terwijl nieuwe invoertarieven juist de export kunnen afremmen.

Economic D-Day: wat doet Trump precies?

De naam klinkt ingrijpend en dat is ook precies hoe de Amerikaanse regering de operatie presenteert. Het Amerikaanse ministerie van Financiën wil uiteindelijk de financiële verbindingen tussen Iran en de rest van de wereld verder doorsnijden.

Als eerste stap werden maandag bijna 60 personen, bedrijven en schepen op de sanctielijst gezet. Daarnaast heeft Washington het bereik van mogelijke secundaire sancties uitgebreid naar vijf sectoren: digitale activa, technologie, goud, luchtvaart en scheepvaart.

Vooral die secundaire sancties zijn belangrijk. Daarmee kan Washington niet alleen Iraanse bedrijven aanpakken, maar ook buitenlandse partijen die zaken met Iran blijven doen. In het uiterste geval kunnen bedrijven of financiële instellingen de toegang tot het Amerikaanse financiële systeem verliezen.

De zwaarste maatregelen zijn echter nog niet direct ingevoerd. Bessent wil landen en bedrijven eerst tijd geven om hun banden met Iran af te bouwen. Welke landen uiteindelijk worden geraakt en wanneer de zwaardere sancties ingaan, heeft Washington nog niet bekendgemaakt.

Bron: U.S. department of treasury – d.d 24/08/2026

Iran dreigt terug te slaan

De reactie uit Teheran liet niet lang op zich wachten. Iran liet dinsdag weten met tegenmaatregelen te zullen komen en heeft eerder al gedreigd de olie-export vanuit de Perzische Golf verder te verstoren als Washington de economische druk opvoert.

Daarmee ligt voor financiële markten misschien wel het belangrijkste risico opnieuw bij de Straat van Hormuz.

Voor het huidige conflict ging ongeveer een vijfde van de wereldwijde stromen van ruwe olie en vloeibaar aardgas (LNG) door deze smalle zeestraat. De scheepvaart is inmiddels sterk teruggelopen.

Voor beleggers ontstaan daarmee grofweg drie mogelijke scenario's. Bij de-escalatie kan de risicopremie in olie en gas verder afnemen. Blijft de huidige patstelling bestaan, dan kunnen energieprijzen langer verhoogd blijven. En bij een nieuwe escalatie rond Hormuz kunnen olie- en gasprijzen opnieuw fors reageren.

Bron: Reuters – d.d 24/08/2026

Ondertussen blijven ook de invoertarieven terugkomen

Iran is niet het enige economische front waarop Trump momenteel de druk opvoert. Invoertarieven blijven een belangrijk onderdeel van zijn handelsbeleid.

Deze week dreigde Trump de Amerikaanse invoerrechten op auto's, vrachtwagens en auto-onderdelen uit Canada vanaf 1 januari 2027 naar 50% te verhogen, nadat onderhandelingen tussen beide landen waren vastgelopen. Canada heeft op zijn beurt tegenmaatregelen aangekondigd.

Voor Nederlandse bedrijven is vooral van belang dat ook de handelsrelatie tussen de Verenigde Staten en Europa fundamenteel is veranderd.

Sinds 24 juli gelden voor EU-lidstaten de nieuwe Amerikaanse Section 301-heffingen. Voor veel Europese producten geldt daarmee een totaal Amerikaans invoertarief van 10%. Sommige producten vallen onder andere regelingen en kunnen met hogere of lagere tarieven te maken krijgen.

Daarmee is de dreiging van de zeer hoge algemene tarieven die vorig jaar boven de markt hingen voorlopig afgenomen. Maar de recente ruzie met Canada laat zien dat tarieven onder Trump snel opnieuw als drukmiddel kunnen worden ingezet.

Wat betekent dit voor de AEX?

Voor de AEX is het beeld niet eenduidig. Hogere olie- en gasprijzen kunnen bijvoorbeeld gunstig uitpakken voor Shell, omdat die de inkomsten uit de productie en verkoop van energie ondersteunen. Tegelijkertijd kan een langdurige escalatie de wereldeconomie afremmen en uiteindelijk ook de vraag naar energie raken.

Voor ASML, ASMI en BESI ligt het risico vooral bij de wereldhandel. Deze bedrijven opereren in internationale toeleveringsketens en zijn afhankelijk van investeringen in de halfgeleiderindustrie. Een verdere escalatie tussen de VS en belangrijke handelspartners, vooral China, kan daarom voor extra onzekerheid zorgen.

Bij financiële bedrijven zoals ING en ABN AMRO is de impact indirecter. Als hogere energieprijzen de inflatie opnieuw opstuwen, kan dat gevolgen hebben voor het rentebeleid van de ECB. Dat kan bepaalde rente-inkomsten ondersteunen, maar een zwakkere economie en meer onzekerheid kunnen tegelijkertijd de vraag naar nieuwe leningen verminderen.

=> Lees ook: AEX breekt record na record

Vier dingen om nu in de gaten te houden

Voor beleggers lijken de komende weken vooral vier ontwikkelingen belangrijk:

• Nieuwe sancties uit Washington: vooral maatregelen tegen grote buitenlandse banken kunnen de economische druk op Iran verder opvoeren.
• De reactie van Iran: verdere verstoring rond de Straat van Hormuz kan olie- en gasprijzen opnieuw snel laten stijgen.
• De energieprijzen: voor Nederland zijn die een belangrijke schakel tussen het conflict en inflatie, koopkracht en economische groei.
• Trumps handelspolitiek: nieuwe invoertarieven kunnen de wereldhandel verder afremmen en ook Nederlandse exporteurs raken.

Risico's om in de gaten te houden

Het grootste risico is dat beide dossiers elkaar beginnen te versterken. Een nieuwe energieschok kan de inflatie verhogen, terwijl invoertarieven tegelijkertijd de economische groei afremmen. Dat is een lastige combinatie voor centrale banken en financiële markten.

Daar komt bij dat geopolitieke gebeurtenissen moeilijk voorspelbaar zijn. Nieuwe sancties, een diplomatieke doorbraak of juist een escalatie rond Hormuz kunnen het beeld in korte tijd volledig veranderen.

Voor de AEX geldt daarom dat niet alleen de richting van deze ontwikkelingen belangrijk is, maar vooral hoe lang de onzekerheid aanhoudt en welke sectoren uiteindelijk het meest worden geraakt.

Kortom

Trumps economische D-day tegen Iran is voorlopig vooral het begin van een nieuwe fase. Washington heeft de druk opgevoerd, maar de zwaarste secundaire sancties nog niet ingezet. Veel hangt daarom af van wat de Verenigde Staten hierna doen en hoe Iran daarop reageert.

Tegelijkertijd laten de nieuwe handelsspanningen zien dat invoertarieven een belangrijk onderdeel van Trumps economische beleid blijven. Voor Nederland komen beide risico's uiteindelijk samen bij energie en wereldhandel.

Een verdere escalatie met Iran kan via hogere energieprijzen de inflatie opnieuw aanjagen, terwijl nieuwe tarieven juist druk kunnen zetten op de export en economische groei. Voor de AEX betekent dat vooral grotere verschillen tussen sectoren: wat goed kan zijn voor Shell, hoeft dat niet te zijn voor de chippers, banken of consumentenaandelen.

Disclaimer: zowel Saxo als de auteur hebben geen long of short positie in een van de genoemde aandelen van meer dan 0,5% van de marktkapitalisatie.

Op de hoogte blijven van het laatste nieuws?

Zet dan de nieuwe pushmeldingen aan voor uw Saxo-app. Met onze nieuwe pushmeldingen bent u direct op de hoogte van de laatste gebeurtenissen op de beurs. Hier leest u hoe u dat doet:

=> Blijf op de hoogte met Pushmeldingen