Is dividend een sigaar uit eigen doos?

Dit artikel betreft een marketinguiting.

Dividendbeleggers krijgen weleens meewarige blikken. Waarom zouden ze enthousiast worden van geld dat eerst uit de onderneming verdwijnt en vervolgens op hun rekening belandt? Op de dag dat een aandeel zijn dividend uitkeert, daalt de koers in theorie met ongeveer hetzelfde bedrag. Dividend creëert op dat moment dus geen nieuwe waarde. Toch is de conclusie dat dividend niets toevoegt te kort door de bocht.

Wat is dividend?

Dividend is een uitkering van een onderneming aan haar aandeelhouders, doorgaans uit de winst of opgebouwde reserves. Het dividendrendement drukt die uitkering uit als percentage van de beurskoers.

Stel dat een onderneming één miljoen euro winst maakt en één miljoen aandelen heeft uitstaan. De winst bedraagt dan één euro per aandeel. Keert het bedrijf één euro per aandeel uit en noteert het aandeel tegen 100 euro, dan bedraagt het dividendrendement 1%.

Gratis geld is dat niet. Omdat die euro de onderneming verlaat, zal de aandelenkoers op de ex-dividenddatum in theorie dalen van 100 naar 99 euro. De belegger bezit vervolgens een aandeel van 99 euro en ontvangt één euro cash. Voor eventuele belastingen en andere koersbewegingen blijft zijn totale vermogen gelijk.

Toch vertelt die eenvoudige rekensom maar een deel van het verhaal. Om dividend goed te begrijpen, moeten we eerst kijken naar wat een onderneming met haar geld doet.

=> Lees ook: Dividend en dividendrendement uitgelegd

Stel u de vraag: wat doet een bedrijf met zijn geld

Een onderneming verkoopt producten of diensten en trekt daar haar lonen, grondstoffen, belastingen en andere kosten van af. Wat uiteindelijk overblijft, is de nettowinst.

Winst is alleen niet hetzelfde als vrij beschikbare cash. Een onderneming moet blijven investeren om haar bestaande activiteiten draaiende te houden. Machines moeten worden vervangen, winkels vernieuwd en software onderhouden. Na de uitgaven die nodig zijn om de activiteiten voort te zetten en verder te ontwikkelen, blijft er mogelijk vrije kasstroom over.

Vanaf dat moment ligt de bal bij het management. Dat kan het beschikbare geld gebruiken om verder te investeren, schulden af te bouwen, eigen aandelen in te kopen of dividend uit te keren.

Dividend is daarmee vooral een keuze over de verdeling van kapitaal. En die keuze kan per onderneming sterk verschillen.

=> Lees ook: Hoe beleg je breed gespreid in sterke dividendaandelen 

Elke levensfase vraagt om andere keuzes

Er is niet één juiste manier waarop een bedrijf zijn geld kan inzetten. De juiste keuze hangt onder meer af van de levensfase van de onderneming en het rendement dat zij op nieuwe investeringen kan behalen.

Jonge, snelgroeiende bedrijven hebben vaak veel kapitaal nodig om hun activiteiten uit te breiden. Zodra ze winstgevend worden, zullen ze die winst doorgaans opnieuw investeren. Denk aan het ontwikkelen van nieuwe producten, het betreden van andere markten of het uitbreiden van de productiecapaciteit.

Later kan de aandacht verschuiven naar het afbouwen van schulden. Pas wanneer een onderneming volwassen wordt en minder aantrekkelijke groeimogelijkheden vindt, komt het uitkeren van kapitaal nadrukkelijker in beeld.

Dat betekent niet dat een bedrijf zonder dividend minder aantrekkelijk is. Als het management nieuwe investeringen kan doen die op lange termijn veel waarde creëren, kan het verstandig zijn om de winst binnen de onderneming te houden.

Maar dat model werkt alleen zolang die investeringen voldoende opbrengen. Elke euro die het management inhoudt, moet uiteindelijk meer waarde kunnen creëren dan de aandeelhouder met diezelfde euro elders had kunnen realiseren. Anders kan het achteraf beter zijn geweest om het geld uit te keren.

De kracht van een groeiend dividend

Stel dat u een aandeel koopt voor 100 euro en het bedrijf jaarlijks twee euro dividend uitkeert. Uw dividendrendement op de aankoopprijs bedraagt dan 2%.

Als de onderneming haar winst en dividend de daaropvolgende jaren weet te laten groeien en uiteindelijk vier euro per aandeel uitkeert, ontvangt u inmiddels 4% van uw oorspronkelijke aankoopprijs aan jaarlijks dividend.

Dat wordt ook wel het dividendrendement op de aanschafprijs genoemd. Het zegt iets over de ontwikkeling van uw inkomsten ten opzichte van uw oorspronkelijke investering, maar niet over het totale rendement op het aandeel. Daarvoor moet u ook de koersontwikkeling meenemen.

Een groeiend dividend kan een teken zijn van een onderneming die financieel sterker wordt. Maar de dividendgroei moet wel worden ondersteund door stijgende winsten, gezonde kasstromen en een beheersbare schuldpositie.

Wanneer wordt dividend een waarschuwingssignaal?

Bij volwassen ondernemingen zijn de groeimogelijkheden vaak beperkter. De markt raakt verzadigd, grote overnames worden moeilijker en nieuwe producten maken door de omvang van het bedrijf nog maar weinig verschil. In dat stadium kan het logisch zijn om een groter deel van de winst terug te geven aan aandeelhouders. Ondernemingen met stabiele inkomsten en sterke marktposities kunnen soms jarenlang een geleidelijk groeiend dividend betalen.

Problematischer wordt het wanneer een bedrijf zijn dividend niet langer uit de beschikbare kasstroom kan financieren. Dat hoeft bij een tijdelijk tegenvallend jaar niet direct een probleem te zijn. Maar als een onderneming structureel meer uitkeert dan zij verdient of aan cash genereert, kan het dividend onder druk komen te staan.

Wordt er zelfs geleend om de uitkering overeind te houden, dan kan de schuldpositie steeds verder oplopen. Het management stelt een pijnlijke beslissing uit, maar maakt de uiteindelijke ingreep mogelijk zwaarder. Het gevolg kan een dividendverlaging zijn. Die treft niet alleen het inkomen van de aandeelhouder, maar kan ook extra verkoopdruk veroorzaken wanneer beleggers het aandeel juist vanwege de uitkering bezaten.

Een uitzonderlijk hoog dividendrendement kan dus een kans lijken, maar ook een waarschuwing zijn.

Kijk verder dan het dividendrendement

Dividend is uiteindelijk één onderdeel van een groter geheel. Kijk daarom niet alleen naar het percentage dat een onderneming uitkeert, maar vooral naar de financiële ruimte om dat dividend vol te houden.

• Groeien de winst en vrije kasstroom mee met het dividend?
• Houdt de onderneming voldoende geld over om te blijven investeren?
• Is de schuldpositie beheersbaar?
• Leveren nieuwe investeringen en overnames voldoende rendement op?
• Past de uitkering bij de levensfase en groeimogelijkheden van het bedrijf?

Een snelgroeiende onderneming kan ervoor kiezen om vrijwel alle beschikbare middelen opnieuw te investeren. Een volwassen bedrijf met voorspelbare inkomsten kan juist een groter deel van zijn winst uitkeren. En een onderneming die zowel aantrekkelijk kan investeren als dividend kan laten groeien, combineert beide mogelijkheden.

Geen van die keuzes is automatisch beter. Het gaat erom of het management het beschikbare kapitaal op een verstandige manier inzet.

Kortom

Dividend is op het moment van uitkering geen gratis geld. De onderneming wordt minder waard doordat er cash verdwijnt, terwijl de aandeelhouder dat bedrag ontvangt.

Maar daarmee is dividend nog geen sigaar uit eigen doos. Het laat zien welke keuzes het management maakt met het kapitaal van aandeelhouders. Soms kan dat geld beter binnen de onderneming blijven om verdere groei te financieren. In andere gevallen is uitkeren juist een logische keuze.

Voor beleggers is daarom niet alleen de vraag hoeveel dividend een bedrijf betaalt, maar vooral of het die uitkering duurzaam kan financieren en tegelijk voldoende blijft investeren in zijn toekomst.

Let op: dividenduitkeringen zijn niet gegarandeerd en kunnen worden verlaagd of stopgezet. Ook de koers van een dividendaandeel kan dalen. Resultaten en dividendgroei uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst.

Op onze themapagina ‘De kracht van dividend’ vindt u onder andere de dividendagenda en tips en tricks. Ook kunt het webinar van Hans Oudshoorn terugkijken waarin hij laat zien hoe u dividendtitels selecteert. Kijk terug: ‘Koers houden in onrust met dividendaandelen’.

=> Op zoek naar dividendfondsen? Lees dan ook: Beleggingsfondsen met aandacht voor dividend.
=> Nog niet uitgekeken? Kijk ook terug: Dividendseizoen in aantocht