China in het wereldwijde spel van fragmentatie China in het wereldwijde spel van fragmentatie China in het wereldwijde spel van fragmentatie

China in het wereldwijde spel van fragmentatie

Redmond Wong

Market Strategist, Greater China

Samenvatting:  Het artikel bespreekt de strategie van China om allianties en blokvorming na te streven, terwijl het de globalisering omarmt om zijn toegang tot markten en hulpbronnen veilig te stellen. China streeft actief naar bilaterale overeenkomsten en regionale ecosystemen om zijn invloedssfeer te vergroten en zijn positie af te dekken.


Voordelen globalisering vervagen

Sinds 2020 is China op weg naar een nieuwe economische ontwikkelingsstrategie waarbij de nadruk ligt op "binnenlands verkeer" in plaats van "buitenlands verkeer". Het is niet zo dat China de export niet langer als een belangrijke motor van de economische ontwikkeling beschouwt, maar het wil alleen voorkomen dat het te veel op de export vertrouwt.

China's decennialange, arbeids- en energie-intensieve, op export gerichte model heeft geprofiteerd van de globalisering. Sinds de economische hervormingen en openstelling in de jaren tachtig is China steeds meer geïntegreerd in de wereldeconomie. Haar export als percentage van het BBP is gestegen van 5% in 1980 tot 36% op het hoogtepunt in 2006.

De wereldhandel zakte na de Grote Financiële Crisis in tot 26,5% van het BBP en schommelde vervolgens tussen 27% en 30%, afgezien van een korte terugval tijdens COVID-19. De buitenlandse handel van China als percentage van het BBP daalde echter gestaag tot ongeveer 20%, ver onder het mondiale niveau.

In het wereldwijde fragmentatiespel

China wil een grotere rol spelen in de multilaterale economische instellingen van de heersende internationale economische orde die na de Tweede Wereldoorlog door de Verenigde Staten is ingesteld. China heeft zijn ambtenaren op hoge posten in deze instellingen gezet, zoals die van adjunct-directeur-generaal bij de WTO, en streeft proactief naar hervorming van de WTO om ervoor te zorgen dat zijn stem wordt gehoord en zijn belangen worden behartigd.

China erkent de hegemoniale internationale economische en financiële orde die door de VS is gecreëerd en gedefinieerd, en handelt in zijn streven naar economische ontwikkeling sinds de jaren tachtig grotendeels binnen de kaders daarvan. Naarmate zijn nationale macht groeit en de strategische concurrentie met de VS toeneemt, probeert China de Amerikaanse orde te verdringen, niet volledig, maar selectief en regionaal.

Dit is vergelijkbaar met de strategie in het Aziatische bordspel Go, waarbij winnen niet betekent dat je de speelstukken van de tegenstander uitschakelt, maar dat je je stukken op de juiste kruispunten plaatst om meer invloedssferen veilig te stellen. China heeft geïnvesteerd in betrekkingen met geselecteerde landen in belangrijke geopolitieke regio's met als doel de controle over belangrijke hulpbronnen, het afremmen van Amerikaanse invloeden en het opbouwen van China's eigen invloeden. Terwijl China de globalisering en de voordelen ervan blijft omarmen, streeft het ernaar de geglobaliseerde orde in zijn voordeel te vergroten, met een extra laag van blokvorming en alliantievorming.

Om zijn positie af te dekken en strategisch voordelige posities na te streven, streeft China actief naar bilaterale overeenkomsten en regionale ecosystemen om de toegang tot markten voor zijn producten en, belangrijker nog, de levering van belangrijke hulpbronnen die van vitaal belang zijn voor de Chinese economie veilig te stellen, en om zijn invloedssfeer uit overwegingen van nationale veiligheid te vergroten. China lanceerde in 2013 het initiatief "Belt and Road", naast de op China gerichte Aziatische Investeringsbank voor infrastructuur en de Nieuwe Ontwikkelingsbank. Sinds 2015 heeft het de ondertekening van talrijke bilaterale en regionale vrijhandelsovereenkomsten versneld. China heeft ook actief getracht bilaterale valutaswapovereenkomsten te sluiten om het gebruik van de renminbi (RMB) in de buitenlandse handel te bevorderen, waardoor het land minder afhankelijk wordt van de Amerikaanse dollar en zijn handelspartners minder van de dollar.

Ondertussen hebben de VS, in hun streven naar strategische concurrentie met China, de geglobaliseerde orde die zij hebben geschapen gefragmenteerd om China de toegang tot bepaalde geavanceerde technologieën, investeringen, kapitaal en markten te ontzeggen en om hogere tarieven en andere handelsbelemmeringen op te werpen.

China marcheert naar het Westen om energievoorziening veilig te stellen

Na meer dan twee jaar niet overzee te zijn geweest vanwege de pandemie, bezocht president Xi in september 2022 de Centraal-Aziatische landen Kazachstan en Oezbekistan, in december 2022 Saoedi-Arabië en in maart 2023 Rusland en kreeg hij in februari 2023 bezoek van de Iraanse president. Tijdens het bezoek van Xi sloten China en Saoedi-Arabië een groot aantal overeenkomsten op het gebied van handel, investeringen, technologie en infrastructuur. Xi roept Saudi-Arabië ook op om de renminbi te accepteren bij het verrekenen van handel in ruwe olie. China heeft onlangs ook bemiddeld bij het herstel van de diplomatieke betrekkingen tussen Saudi-Arabië en Iran. China bouwt banden op met het Midden-Oosten om zijn aanvoer van ruwe olie veilig te stellen en zo de Amerikaanse macht in de traditionele invloedssfeer van het Midden-Oosten enigszins te beperken.

Centraal-Azië is de sleutel tot China's "Belt and Road"-initiatief en een belangrijke bron van ruwe olie en aardgas. De door land ingesloten regio lag vroeger binnen de invloedssfeer van Rusland en de meeste pijpleidingen gaan nog steeds naar Rusland. Terwijl Rusland in oorlog is en China strategisch nodig heeft, breidt China zijn economische macht in Centraal-Azië uit.

Financiële versnippering

Ondanks de omarming van de globalisering in de afgelopen decennia heeft China een stevige greep op zijn munt, kapitaalrekening en banksysteem. China heeft een strikte controle over het grensoverschrijdend kapitaalverkeer en een munt die gekoppeld is aan een mandje valuta's van belangrijke partners. De banksector wordt gedomineerd door banken waarin de staat een meerderheidsbelang heeft.

China schermt zijn financiële stelsel af van externe financiële schokken en gebruikt zijn banken om financiering door te sluizen naar het bedrijfsleven en lokale overheden om economische groei en beleidsinitiatieven te financieren. Terwijl de problemen met de regionale banken in de VS en de Zwitserse bank de aandelenkoersen van Amerikaanse en Europese banken onder druk zetten, zijn de beursgenoteerde banken in China minder getroffen, omdat zij relatief goed beschermd zijn tegen deze schokgolven. Toch moeten de Chinese banken rekening houden met de richtsnoeren van de Volksbank van China om leningen te verstrekken in overeenstemming met de beleidsinitiatieven van Peking. Chinese banken bevinden zich op elk moment vaak in een veel andere kredietcyclusfase dan de rest van de wereld en hun werkomgeving ligt buiten het mondiale financiële systeem.

In maart 2023 kondigde China de oprichting aan van nieuwe instanties die rechtstreeks onder de Chinese Communistische Partij ressorteren en die de beleidsbepaling en het toezicht op de financiële sector van de regering moeten overnemen.

Technologie en versnippering van gegevens

In zijn streven naar zelfvoorziening op technologisch gebied, ondanks de door de VS opgelegde beperkingen op de toegang tot geavanceerde technologie, richt China onder de Chinese Communistische Partij een centrale commissie voor wetenschap en technologie op om in het hele land middelen en inspanningen van verschillende overheidsinstanties te mobiliseren om technologische innovatie en wetenschappelijke ontdekkingen te bevorderen.

Gegevens worden vaak geprezen als de nieuwe olie voor de informatie-economie en zijn een belangrijke strategische troef die China tracht af te schermen van de rest van de wereld. China verbiedt zijn bevolking ook de toegang tot talrijke buitenlandse websites.

Beleggen in versnippering

Nu China onlangs vooruitgang boekt met de aanleg van infrastructuur voor Saoedi-Arabië en mogelijk ook voor andere grondstofrijke Golflanden en Centraal-Aziatische landen, kan het de moeite waard zijn om enkele toonaangevende bedrijven op het gebied van infrastructuur in de gaten te houden, zoals China State Construction, Nari Technology en China Energy Engineering.

Voor extra informatie kunnen beleggers kijken naar de volgende beleggingsthema's: "Consument en tech in China" en "China's kleine reuzen" voor lijsten van bedrijven die zijn blootgesteld aan China's boost in binnenlandse consumptie en technologie.

Beleggen kent risico’s, uw inleg kan minder waard worden. 

De informatie op deze pagina is niet bedoeld als individueel beleggingsadvies of als een individuele aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. De beloning van de auteur van dit artikel staat/stond/zal niet direct of indirect in relatie (staan) met zijn specifieke aanbevelingen of standpunten. Ondanks het feit dat Saxo Bank alle zorgvuldigheid in acht neemt bij het samenstellen en onderhouden van deze pagina's, en daarbij gebruik maakt van bronnen die betrouwbaar geacht worden, kan Saxo Bank niet instaan voor de juistheid, volledigheid en actualiteit van de geboden informatie. Indien u zonder verificatie of advies gebruikmaakt van de verstrekte informatie, doet u dat voor eigen rekening en risico. Aan de informatie op deze pagina's kunnen geen rechten worden ontleend. Saxo Bank is een handelsnaam van BinckBank N.V.. Beleggen brengt risico’s met zich mee. Uw inleg kan minder waard worden. Meer informatie over de specifieke productrisico’s kunt u lezen op de productpagina’s.

Saxo Bank
Bijkantoor België,
Italiëlei 124, Bus 101
2000, Antwerpen,
België

In België is Saxo Bank de handelsnaam van BinckBank N.V. , een Nederlandse bank die onderdeel uitmaakt van de Saxo Bank Groep.

Neem contact op met Saxo

Select region

België
België