Europese nutsbedrijven: Het tweede tijdperk van elektrificatie Europese nutsbedrijven: Het tweede tijdperk van elektrificatie Europese nutsbedrijven: Het tweede tijdperk van elektrificatie

Europese nutsbedrijven: Het tweede tijdperk van elektrificatie

Aandelen 12 minuten leestijd
PG
Peter Garnry

Hoofd Equity Strategy

Samenvatting:  Elektrificatie was een belangrijke technologie en groeiperiode van ongeveer 1890-1930. Fossiele brandstoffen namen het over als de groeimotor, geleid door olie en gas. Europa en andere economieën hebben zich er nu toe verbonden de emissies tegen 2050 te verminderen. Om dit doel te bereiken is de elektrificatie van verwarming en vervoer een belangrijke motor. We belichten Europese nutsbedrijven en fabrikanten van elektrische apparatuur en bespreken waar de kansen liggen.


Een nieuwe heropleving van de elektrificatie

Volgens Bloomberg New Energy Finance is de weg van Europa naar schone energie (netto nul) in 2050 een beleggingskans van 5,3 miljard dollar. In het belangrijkste scenario daalt de behoefte aan fossiele brandstoffen met 28% door een sterke vermindering van steenkool als primaire energiebron bij de elektriciteitsproductie. De vraag naar olie kan met 30% dalen door het gebruik van elektrische voertuigen. De vraag naar aardgas zal slechts met 5% dalen omdat deze energiebron nog steeds van cruciaal belang is voor de fundamentele energievoorziening. In deze prognoses wordt verwacht dat wind de belangrijkste leverancier van primaire energie zal worden, met offshore-windenergie als belangrijkste component, onder impuls van ontwikkelingen op het gebied van batterij- en waterstofelektrolysetechnologieën. De vraag naar elektriciteit zal tegen 2050 naar verwachting met 82% toenemen onder invloed van het gebruik van elektrische voertuigen, warmtepompen en geëlektrificeerde industriële processen. De residentiële sector vertegenwoordigt ongeveer 30% van het totale elektriciteitsverbruik, maar dit aandeel zal naar verwachting in de loop van de tijd toenemen.

In McKinsey's Transformation of Europe's power system until 2050 zet het adviesbureau zijn hypotheses uiteen: tot 2050 zal de vraag naar elektriciteit slechts met 40% toenemen omdat het uitgaat van een jaarlijkse verbetering van de energie-efficiëntie met 2%. McKinsey ziet een iets grotere rol weggelegd voor kernenergie, maar het zijn nog steeds hernieuwbare energiebronnen die de overgang zullen aansturen. Vraag en aanbod in Europa zullen ook worden ontkoppeld en McKinsey verwacht dat het huidige stroomprijsmechanisme zal worden doorbroken naarmate de mix van hernieuwbare energie toeneemt. In een Noords energierapport wordt verwacht dat de vraag naar elektriciteit tot 2050 met 60% zal stijgen.

Alle bovenstaande prognoses wijzen op een langzame, soepele ontwikkeling tot het eindpunt in 2050. De technologie heeft echter de neiging te verrassen en volgens ons zal de elektrificatie in een veel hoger tempo verlopen dan hierboven wordt verwacht. In deze analyse van Denemarken in 2020 is de verwachting dat het elektriciteitsverbruik tegen 2030 zal zijn verdubbeld. Het huidige Deense elektriciteitsverbruik bedraagt 35 TWh met de volgende toename tegen 2030: +10 TWh van power-to-X, +9 TWh van warmtepompen, +7 TWh van datacenters, +4 TWh van auto's, bussen en vrachtwagens, +3 TWh van ander vervoer, +2 TWh van de uitbreiding van de olie- en gasproductie in de Noordzee (lopende productieplatforms) tot 2030, en ten slotte +1 TWh van treinen.

De bovenstaande prognose, die een verdubbeling aangeeft, lijkt redelijker gezien het huidige gebruik van elektrische voertuigen en warmtepompen. Het gemiddelde elektriciteitsverbruik van huishoudens in Europa bedraagt ongeveer 3,7 MWh. Geschat wordt dat een warmtepomp jaarlijks 4 MWh elektriciteit verbruikt en het Amerikaanse Energy Department schat dat één elektrisch voertuig 3,8 MWh per jaar aan energieopwekking vergt. Exclusief eventuele efficiëntiewinsten zal een huishouden in de EU dat gasverwarming vervangt door een warmtepomp en één benzineauto vervangt door een EV, het elektriciteitsverbruik met bijna 200% doen toenemen. Veel huishoudens hebben twee auto's die na verloop van tijd EV zullen zijn, dus dat is nog een toename. De elektriciteitsproductie zal ongetwijfeld haar tweede bloeiperiode ingaan.

Source: Odeysee-Mure

Kansen in de Europese sector van de nutsbedrijven

Wij overwegen de groene transformatie omdat beleggers de grootste transformatie van de samenleving sinds de uitvinding van de stoommachine moeten missen die de op koolstof gebaseerde economie voor de komende 250 jaar ontketent. Onderstaande tabel toont 29 bedrijven in de Europese sector van de nutsbedrijven (exclusief waterbedrijven), waaronder drie fabrikanten van elektrische apparatuur (Schneider Electric, ABB en Siemens Energy). Als gevolg van de hoge elektriciteitsprijzen na de inval van Rusland in Oekraïne was de inkomstengroei voor de elektriciteitsbedrijven met 49,5% op jaarbasis zeer hoog. De vraag van beleggers naar aandelen in Europese nutsbedrijven was dit jaar sterk: de aandelen stegen dit jaar met 6,9% en in de afgelopen vijf jaar stegen deze aandelen gemiddeld met 84%, met als best presterende aandeel Verbund, een van Europa's grootste waterkrachtbedrijven die werkt tegen de laagste marginale elektriciteitskosten.

De sector van de nutsbedrijven kan in verschillende delen worden opgesplitst. Nutsbedrijven wekken het grootste deel van hun elektriciteit op uit een energiebron: aardgas, waterkracht, zon, wind of kernenergie. Sommige bedrijven zijn groot in distributie, terwijl andere veel activa voor stroomopwekking hebben. Andere bedrijven zijn meer projectgericht, zoals Orsted, wat betekent dat zij knowhow en kapitaal inzetten voor de bouw van een elektriciteitscentrale, zoals een offshore windmolenpark, en die vervolgens verkopen aan investeerders in infrastructuur, zoals pensioenfondsen. Ten slotte zijn er de producenten van elektrische installaties.

Een van de belangrijkste kenmerken van de in het eerste deel genoemde prognoses is dat zij er allemaal van uitgaan dat windenergie de overgang zal domineren, wat het geval zou kunnen zijn als de kosten van elektrolyse dalen, waardoor grootschalige productie van groene waterstof mogelijk wordt. Het lijkt erop dat velen zonne-energie nog steeds onderschatten, waarvan de jaarlijkse capaciteit naar verwachting zal toenemen van ongeveer 200 GW in 2022 tot ongeveer 500 GW in 2026. Zonne-energie heeft in veel opzichten betere technologische verbeteringen laten zien dan windenergie en is minder ingewikkeld te bouwen dan windenergie met minder onderhoud. Hoe dan ook, de toekomst is moeilijk te voorspellen en investeerders moeten op veel verschillende energiebronnen inzetten.

Zoals wij in eerdere artikels over aandelen hebben benadrukt, zal de elektrificatie kansen creëren op andere gebieden, zoals koperwinning, lithiumwinning, elektrolyseapparatuur, fabrikanten van elektrische voertuigen, wind, zon, brandstofcellen, batterijen en oplaadstations.

Elektrificatie ging in hypergroei met AC

De geschiedenis van de elektriciteit is fascinerend. Het begon in de jaren 1831-32 met Michael Faraday die de werkingsprincipes van elektromagnetische generatoren ontdekte. Later kwamen de gloeilampen, uitgevonden door Joseph Swan in 1878 in het Verenigd Koninkrijk en door Thomas Edison in 1879 in de VS, die efficiënter bleken te zijn. De eerste centrale wordt vermoedelijk eind 1881 in Godalming, Surrey, UK, gebouwd en was een waterkrachtcentrale die straten verlichtte met booglampen en gloeilampen. Toen kwam de Britse Electric Lighting Act 1882 die de opwekking van elektriciteit regelde.

De eerste grootschalige elektriciteitscentrale in de VS was Edisons Pearl Street Station in New York in september 1882, dat werd aangedreven door stoommachines en in 1884 stroom leverde aan 508 klanten met 10.164 lampen. De New Yorkse bankier J.P. Morgan was een vroege investeerder in Edisons bedrijf voor elektrisch licht en zag het potentieel van deze nieuwe technologie. Op donderdag 8 juni 1882 schreef Major Sherbourne Eaton van Edison Electric Company aan Edison: "Morgan's huis was gisteravond verlicht. Ik was er niet bij, maar mij is verteld dat het licht boven verwachting was en dat Morgan opgetogen was".

De oorspronkelijke problemen van de elektrificatie aan het eind van de 19e eeuw waren het gebruik van gelijkstroomcentrales met een laag voltage, die niet erg efficiënt zijn in het transporteren van elektriciteit over lange afstanden. De vele gelijkstroomcentrales van Edison zouden echter al snel een concurrent krijgen in de vorm van hoogspanningswisselstroomcentrales (AC) die elektriciteit efficiënt over lange afstanden konden transporteren en vervolgens transformatoren konden gebruiken om de spanning te verlagen, zodat deze veilig in huishoudens kon worden gebruikt. Dit verhoogde de efficiëntie van de elektriciteitsopwekking en vooral van de distributie enorm, wat een explosieve groei van de elektrificatie mogelijk maakte. De concurrentie tussen gelijkstroom en wisselstroom wordt ook wel de "oorlog van de stromen" genoemd.

Een laatste interessant historisch aspect van het eerste tijdperk van elektrificatie is dat de elektrische nutsbedrijven enorme winstmotoren werden en dat beleggers zwaar speculeerden in aandelen van elektrische nutsbedrijven, waardoor zij de belangrijkste drijfveer waren dat de Amerikaanse aandelenmarkt naar zijn enorme zeepbel leidde in de brullende jaren 1920 vóór de crash in 1929. Het was niet moeilijk te begrijpen waarom. De elektriciteitsproductie in de VS steeg van 5,9 miljoen kWh in 1907 tot 75,4 miljoen kWh in 1927, wat een zinderende groei is van 13,6% op jaarbasis. In dezelfde periode daalde de reële prijs van elektriciteit met 55%. Elektrificatie heeft ooit investeerders in de ban gedaan en elektriciteit verandert de maatschappij in de komende decennia en zal zeker met veel kansen en misschien een nieuwe speculatieve zeepbel komen.

Beleggen kent risico’s, uw inleg kan minder waard worden. 

De informatie op deze pagina is niet bedoeld als individueel beleggingsadvies of als een individuele aanbeveling tot het doen van bepaalde beleggingen. De beloning van de auteur van dit artikel staat/stond/zal niet direct of indirect in relatie (staan) met zijn specifieke aanbevelingen of standpunten. Ondanks het feit dat Saxo Bank alle zorgvuldigheid in acht neemt bij het samenstellen en onderhouden van deze pagina's, en daarbij gebruik maakt van bronnen die betrouwbaar geacht worden, kan Saxo Bank niet instaan voor de juistheid, volledigheid en actualiteit van de geboden informatie. Indien u zonder verificatie of advies gebruikmaakt van de verstrekte informatie, doet u dat voor eigen rekening en risico. Aan de informatie op deze pagina's kunnen geen rechten worden ontleend. Saxo Bank is een handelsnaam van BinckBank N.V.. Beleggen brengt risico’s met zich mee. Uw inleg kan minder waard worden. Meer informatie over de specifieke productrisico’s kunt u lezen op de productpagina’s.

Saxo Bank
Bijkantoor België,
Italiëlei 124, Bus 101
2000, Antwerpen,
België

In België is Saxo Bank de handelsnaam van BinckBank N.V. , een Nederlandse bank die onderdeel uitmaakt van de Saxo Bank Groep.

Neem contact op met Saxo

Select region

België
België