Słownik terminów finansowych – od Q do T

Słownik terminów finansowych opracowano z myślą o zapewnieniu szybkiego dostępu do pojęć i koncepcji używanych na rynkach walutowych, pieniężnych, akcyjnych, towarowych i długu.

Q

Kurs

Aktualna cena kupna lub sprzedaży dla instrumentu finansowego.

R

Zlecenie powiązane

Zlecenia zależne oznaczają to samo, co zlecenia transakcji powiązanych.

Dostępne są rozmaite typy:

If Done (podrzędne), kiedy to zlecenie podrzędne zostaje uaktywnione tylko wtedy, gdy wykonane zostanie zlecenie główne.

Jedno unieważnia drugie (One Cancels the Other, O.C.O.), kiedy to wykonanie jednego zlecenia unieważnia wykonanie drugiego.

Możliwe są także zlecenia zależne potrójne, kiedy dwa zlecenia są złożone (If Done), jeśli zlecenie główne jest wykonane.

Te zlecenia są dla siebie zleceniami O.C.O., które umożliwiają złożenie zarówno zlecenia stop loss, jak i profit taking w ramach pozycji.

Opór

Poziom ceny, przy którym oczekuje się, że dotychczasowy wzrost ceny ulegnie wyhamowaniu, gdy gracze rynkowi zaczną wyprzedaż instrumentu. Przeciwieństwem oporu jest wsparcie.

Zarządzanie ryzykiem

Próba kontrolowania wyniku znanego lub przewidywalnego poziomu strat lub zysków.

Zarządzanie ryzykiem składa się z wielu kroków, począwszy od solidnego zrozumienia natury swojej działalności i narażenia na ryzyko utraty wartości w ramach tej działalności, przed którym należy się zabezpieczyć.

Następnie należy dokonać oceny rodzajów zmiennych, które mogą mieć wpływ na działalność i jak najlepiej zabezpieczyć tę działalność przed niepożądanymi wynikami.

Zarządzanie ryzykiem może po prostu polegać na złożeniu zleceń stop loss w celu ograniczenia dużych strat, lub być tak złożone, że obejmuje zabezpieczenie pozycji opcjami lub zdywersyfikowanie portfela, aby upewnić się, że inwestor nie jest wystawiony na nadmierne ryzyko związane z pojedynczą branżą lub typem instrumentu.

Należy także zwrócić uwagę na preferowany profil ryzyka, tj. czy inwestor cechuje się awersją do ryzyka, czy też jego podejście jest względnie agresywne. To wiąże się także z podjęciem decyzji, które instrumenty wybrać do zarządzania ryzykiem oraz czy można zastosować naturalny hedging.

Raz podjęta strategia zarządzania ryzykiem powinna być na bieżąco weryfikowana pod kątem efektywności i kosztu.

Nagła zmiana ryzyka

Jednoczesny zakup opcji kupna (sprzedaży) będącej out-of-the-money i sprzedaż opcji sprzedaży (kupna) będącej out-of-the-money, zazwyczaj bez płaconej z góry premii.

Nabyte i sprzedane opcje będą miały taki sam umowny rozmiar i termin wymagalności, a ich delty będą standardowo wyznaczone na poziomie 25%.

Zgodnie z modelem Blacka-Scholesa zakup i sprzedaż opcji o podobnych deltach (i w takim samym stopniu będących w przyszłości out-of-the-money) nie powinny generować żadnych kosztów. W praktyce rynek jest bardziej korzystny dla jednej ze stron.

W najprostszym przypadku sugerowana zmienność opcji sprzedaży i kupna będących out-of-the-money, mających tę samą cenę wykonania opcji i terminy wymagalności, będzie się różnić; dodatkowy koszt związany z uprzywilejowaną stroną jest powszechnie znany jako spread wynikający z nagłej zmiany ryzyka.

Spread ten odzwierciedla przewidywania rynku odnośnie do tego, że odpowiedni rozkład prawdopodobieństwa nie jest symetryczny w ujęciu przyszłym, ale skierowany w kierunku uprzywilejowanej strony.

Innym sposobem interpretacji tego zjawiska jest stwierdzenie, że sugerowana zmienność jest skorelowana z ceną natychmiastową, co jest niemożliwe w przypadku ujęcia Blacka-Scholesa.

Odroczenie

Kiedy pozycja walutowa z natychmiastową dostawą jest utrzymana na koniec dnia roboczego poprzedzającego jej datę rozliczenia, zostanie ona odroczona do nowego dnia wyceny na bazie tom/next.

W przypadku odroczenia pozycje podlegają opłacie swapowej lub kredytowi oprocentowanemu w oparciu o stopy LIBOR/LIBID właściwe dla obu walut, powiększone o narzut +/- 0,25% (dla rachunków prywatnych) plus składnik odsetkowy za niezrealizowane zyski/starty na pozycji.

Prowizja obustronna

Prowizja obejmuje zarówno otwieranie, jak i zamykanie pozycji.

Alternatywą jest tu prowizja od pojedynczej transakcji pobierana od transakcji (zarówno dla kupna, jak i sprzedaży).

S

Waluta zmienna

Na rynku walutowym jest to waluta, którą inwestor płaci lub otrzymuje przy dokonywaniu transakcji.

Na przykład: w parze EUR/USD walutą kwotowaną jest USD, czyli jedna jednostka EUR jest warta określoną kwotę zmienną w USD.

Kiedy kupujesz EUR, płacisz USD, a kiedy sprzedajesz EUR, otrzymujesz USD.

Ta druga waluta (w przykładzie powyżej: EUR) jest nazywana walutą podstawową.

Zlecenie podrzędne

Zlecenie lub zlecenia podrzędne w ramach zlecenia zależnego potrójnego lub typu „If Done” nie staną się aktywnymi zleceniami po cenie rynkowej, jeśli zlecenie główne nie zostanie wykonane.

Papiery wartościowe

Wszystkie instrumenty inwestycyjne inne niż polisy ubezpieczeniowe czy renty stałe, emitowane przez przedsiębiorstwo, rząd lub inną organizację. Papiery wartościowe to zazwyczaj akcje i obligacje.

Seria (opcji)

Wszystkie opcje tej samej klasy, tego samego typu (kupna lub sprzedaży) odnoszącego się do tej samej ilości instrumentu bazowego, tej samej cenie wykonania opcji i tej samej dacie wygaśnięcia.

Sprzedaż po cenie sprzedaży

Zlecenie z limitem na sprzedaż po bieżącej cenie sprzedaży.

Akcje (shares)

Instrumenty finansowe, które reprezentują częściowe prawa własności do spółki. Akcje w języku angielskim to również „stocks” i „equities”.

Krótka sprzedaż

W przypadku transakcji na rynku walutowym krótka sprzedaż polega na kupnie waluty kwotowanej z danej pary walutowej rynku walutowego.

Na przykład jeśli zajmujesz krótką pozycję na GBP/USD, będziesz kupować USD, sprzedając GBP.

W przypadku akcji krótka sprzedaż polega na sprzedaniu danego papieru wartościowego bez posiadania go, w przeciwieństwie do sprzedaży długiej, w której nabycie danego papieru wartościowego oznacza wejście w jego posiadanie.

Dla krótkiej pozycji spadki cen rynkowych są korzystne.

Zlecenie podrzędne

Zlecenie typu „If Done” składające się z dwóch zleceń:

  • zlecenia głównego, które zostanie wykonane, gdy tylko warunki rynkowe na to pozwolą,
  • zlecenia podrzędnego, które stanie się aktywne dopiero po wykonaniu pierwszego zlecenia.

Spekulacja

Kupowanie i sprzedawanie wyłącznie w celu osiągnięcia zysku, a nie z powodów biznesowych.

Spot

Bezpośrednia transakcja po cenie rynkowej ze standardową datą rozliczenia wynoszącą dwa dni od daty zawarcia transakcji.

Rynek spot

Część rynku, na której transakcje rozlicza się natychmiast po ich dokonaniu.

Dokładne znaczenie terminu „spot” zależy od przyjętych zasad lokalnych dotyczących danego towaru, papieru wartościowego lub waluty.

Na przykład na brytyjskich, amerykańskich i australijskich rynkach walutowych „spot” oznacza dostawę w terminie dwóch dni roboczych.

Spread (w punktach indeksowych)

Różnica między ceną sprzedaży, po której możesz sprzedać dany instrument transakcyjny, a ceną kupna, po której możesz nabyć dany instrument transakcyjny.

Pasek stanu

Obszar w dolnej części środowiska pracy platformy oraz w wielu modułach transakcyjnych, na którym wyświetlane są komunikaty systemowe i informacje o statusie.

Akcje (stocks)

Instrumenty finansowe, które reprezentują częściowe prawa własności do spółki. Akcje w języku angielskim to również „equities” i „shares”.

Stop

Zlecenie typu „buy stop” jest zleceniem kupna po określonej cenie wyższej niż bieżąca cena rynkowa, natomiast zlecenie typu „sell stop” jest zleceniem sprzedaży po określonej cenie poniżej bieżącej ceny rynkowej.

Traderzy często mówią o zleceniach typu „stop-loss”, które są zleceniami stop składanymi poniżej ceny rynkowej w sytuacji, gdy trader zajmuje długą pozycję, lub powyżej ceny rynkowej w sytuacji, gdy trader zajmuje pozycję krótką.

Zlecenia te są uruchamiane, gdy cena rynkowa osiąga ustalony w nich poziom, w celu ograniczenia dalszych strat na pozycji zajmowanej przez tradera.

Zlecenia stop nie zawsze są wykonywane dokładnie po ustalonej cenie, ponieważ rynek bywa zbyt niestabilny.

Zlecenie Stop-if-Bid

Zlecenia Stop-if-Bid stosuje się powszechnie do nabycia określonego instrumentu przy wzrostach na rynku. Jeśli określony poziom ceny sprzedaży zostanie faktycznie zaoferowany na rynku, zlecenie zostanie zrealizowane po cenie kupna oferowanej przez bank.

Na przykład jeśli sprzedasz GBP/USD po kursie 1,4280 ze zleceniem Stop Bid na poziomie 1,4330, pozycja zostanie zamknięta (GBP/USD zostanie kupiony), jeśli cena sprzedaży osiągnie poziom 1,4330 lub go przekroczy.

Zalecamy stosowanie zleceń Stop-if-Bid jedynie w celu nabywania pozycji na rynku walutowym.

Stosowanie zleceń Stop-if-Bid do sprzedaży pozycji walutowych może skutkować przedwczesnym zamknięciem pozycji, jeśli jakieś zdarzenie rynkowe spowoduje krótkotrwałe poszerzenie spreadu pomiędzy ceną kupna i sprzedaży.

Zlecenie Stop-if-Offered

Zlecenia Stop-if-Offered stosuje się powszechnie do sprzedaży określonego instrumentu przy spadkach na rynku. Jeśli określony poziom ceny kupna zostanie faktycznie zaoferowany na rynku, zlecenie zostanie zrealizowane po cenie sprzedaży oferowanej przez bank.

Na przykład jeśli kupisz USD/JPY po kursie 132,00 ze zleceniem Stop Offer na poziomie 131,50, pozycja zostanie zamknięta (para USD do JPY zostanie sprzedana), jeśli cena kupna osiągnie poziom 131,50 lub go przekroczy (innymi słowy jeżeli cena 131,50 lub niższa zostanie zaoferowana).

Zalecamy stosowanie zleceń Stop-if-Offered jedynie w celu sprzedawania pozycji na rynku walutowym.

Stosowanie zleceń Stop-if-Offered do kupna pozycji walutowych może skutkować przedwczesnym zamknięciem pozycji, jeśli jakieś zdarzenie rynkowe spowoduje krótkotrwałe poszerzenie spreadu pomiędzy ceną kupna i sprzedaży.

Zlecenie Stop-limit (kontrakty terminowe futures)

W obrocie kontraktami terminowymi futures zlecenie Stop-limit jest odmianą zlecenia stop z ustalonym niższym/wyższym limitem ceny; transakcja ma zostać zawieszona, jeśli przed realizacją zlecenia cena za bardzo spadnie/wzrośnie.

Takie zlecenie skutecznie ogranicza transakcje do określonego przedziału cenowego.

Zlecenie stop

Zlecenia stop są powszechnie stosowane do wychodzenia z pozycji i zabezpieczania inwestycji przed stratami.

Zlecenia stop na sprzedaż składa się poniżej bieżącego poziomu rynkowego; zlecenia te są realizowane, gdy cena sprzedaży osiągnie określony poziom lub go przekroczy.

Zlecenia stop na zakup składa się powyżej bieżącego poziomu rynkowego; zlecenia te są realizowane, gdy cena kupna dojdzie do określonego poziomu lub go przekroczy.

Po osiągnięciu lub przekroczeniu ceny sprzedaży dla zleceń sprzedaży (lub ceny kupna dla zleceń kupna) zlecenie staje się zleceniem po cenie rynkowej i jest realizowane tak szybko, jak to możliwe po cenie możliwej do osiągnięcia na rynku.

Zwróć uwagę, że ta cena może różnić się od ceny, którą ustalasz w zleceniu.

W przypadku kontraktów terminowych futures zlecenie zostanie zrealizowane w miarę możliwości, a każdy pozostały wolumen pozostanie jako otwarte zlecenie po cenie rynkowej.

W przypadku kontraktów CFD zlecenie zostanie zrealizowane w całości, jeśli wolumen dostępny na rynku na to pozwoli. W przypadku realizacji częściowej pozostała część zlecenia pozostanie otwartym zleceniem.

W przypadku opcji na kontrakty ze względu na ograniczenia na rynku Saxo Bank nie jest w stanie realizować zleceń stop, chyba że na rynku dostępna jest cena transakcyjna. Z tego względu nie zaleca się stosowania zleceń stop dla opcji na kontrakty.

Zlecenie stop (rynek walutowy)

Zlecenia stop na rynku walutowym stosuje się często do opuszczenia pozycji i zabezpieczania inwestycji w przypadku, gdy zmiany na rynku są niekorzystne dla otwartej pozycji.

Zlecenia stop na sprzedaż składa się poniżej bieżącego poziomu rynkowego; zlecenia te są realizowane, gdy cena sprzedaży osiągnie określony poziom lub go przekroczy.

Zlecenia stop na zakup składa się powyżej bieżącego poziomu rynkowego; zlecenia te są realizowane, gdy cena kupna dojdzie do określonego poziomu lub go przekroczy.

Zlecenia Stop-loss

Jest to zlecenie stop, w wyniku którego dana pozycja zostanie zrealizowana i zamknięta w celu ograniczenia strat wynikających z niekorzystnych zmian cen na rynku.

Kiedy zlecenie stop jest realizowane, staje się zleceniem po cenie rynkowej i zostaje zrealizowane tak szybko, jak to możliwe po cenie możliwej do osiągnięcia na rynku.

Zwróć uwagę, że ta cena może różnić się od ceny, którą ustalasz w zleceniu.

Przetwarzanie bezpośrednie (Straight through Processing, STP)

Przetwarzanie bezpośrednie ma miejsce, gdy zlecenie jest przesyłane bezpośrednio na giełdę.

Cena wykonania

Cena, po której posiadacz opcji może kupić (w przypadku opcji kupna) lub sprzedać (w przypadku opcji sprzedaży) aktywo bazowe.

Podsumowanie

Status transakcyjny połączony z aktywnością dla Twojego rachunku lub rachunków, czyli wartość rachunku, papiery wartościowe i akcje, pozycje netto i kwota zamknięcia (zyski i straty na wszystkich pozycjach łącznie).

Znajdziesz tam również informację o dostępnym depozycie zabezpieczającym i depozycie wymaganym dla otwartych pozycji, a także przegląd otwartych pozycji.

Wsparcie

Poziom ceny, przy którym oczekuje się, że dotychczasowy spadek ceny ulegnie spowolnieniu lub odwróceniu, gdy gracze rynkowi zaczną kupować dany instrument.

Przeciwieństwem wsparcia jest opór.

Swap

Zlecenie wykonania transakcji spot (na przykład kupna) instrumentu rynku walutowego, jak również przeprowadzenia transakcji odwrotnej (na przykład sprzedaży) w późniejszym terminie po ustalonej cenie.

Jeśli pierwsza transakcja ma być zrealizowana w przyszłości, mamy do czynienia z kontraktem forward-forward. Inne warianty swapów to swapy „overnight” i „tomorrow/next day” (tom/next).

Cena swapu

Korekta ceny dodawana do ceny otwarcia pozycji za przedłużenie transakcji walutowej poza pierwotną datę rozliczenia.

Cena swapu jest funkcją różnicy stóp procentowych między dwiema walutami transakcji i może być korzystna lub niekorzystna dla inwestora.

Symbol

Kombinacja liter stosowana do jednoznacznej identyfikacji instrumentu będącego przedmiotem transakcji. Nazywany jest także symbolem giełdowym.

Na przykład: symbol instrumentu walutowego dolar-jen to USDJPY.

Przykładem symbolu dla CFD jest VOLVb:xome.

Dla kontraktów terminowych futures przykładem symbolu jest JYZ5.

Dla akcji przykładem symbolu jest MAERSKa:xcse.

T

Wartość czasowa

Kwota, o którą wartość opcji przewyższa wartość wewnętrzną.

Współczynnik theta

Opisuje zmianę wartości opcji w czasie.

Zmiana wartości wynika z upływu czasu pozostałego do wygaśnięcia, a więc ze skrócenia się okresu ważności opcji.

Lub:

Przybliżona obniżka ceny opcji w czasie w sytuacji, gdy wszystkie pozostałe czynniki pozostają bez zmian.
Współczynnik theta zazwyczaj ustala się codziennie. Na przykład jeżeli cena opcji kupna wynosi 3,00 USD, a jej współczynnik theta wynosi 0,10, to dzień później, pod warunkiem że wszystkie pozostałe czynniki pozostały bez zmian, cena tej opcji kupna wyniesie 2,90 USD (3,00 USD - (0,10 x 1)).
Generowany za pomocą modelu matematycznego współczynnik theta jest zależny od ceny akcji, ceny wykonania opcji, zmienności, stóp procentowych, dywidend i czasu pozostałego do daty wygaśnięcia.

Stop kroczący, trailing stop

Zlecenie trailing stop to zlecenie stop, którego cena aktywująca zmienia się razem z ceną bieżącą (spot).

Wraz ze wzrostem na rynku (w przypadku długich pozycji) cena stop spada zgodnie z proporcją określoną przez użytkownika, lecz gdy cena rynkowa spada, cena stop pozostaje bez zmian.

Ten rodzaj zlecenia stop pozwala inwestorowi określić limit maksymalnej możliwej straty bez ograniczania możliwego zysku z danej pozycji.

Ponadto zlecenie to zmniejsza konieczność stałego monitorowania cen rynkowych w odniesieniu do otwartych pozycji.

Transakcje niezaksięgowane

Transakcje, prowizje itd., które nie zostały jeszcze zaksięgowane. Na przykład transakcja zrealizowana dzisiaj zostanie zaksięgowana w następnym dniu roboczym.